Thứ tư, 21/10/2020 | 09:33
RSS

Vụ bé trai 15 tuổi tử vong vì lao ruột: Nguyên nhân và dấu hiệu của bệnh

Thứ sáu, 16/10/2020, 14:17 (GMT+7)

Vi khuẩn lao xâm nhập trực tiếp qua đường ăn uống, chủ yếu do dùng sữa bò tươi chưa qua xử lý và các chế phẩm từ sữa có trực khuẩn lao bò, sử dụng thức ăn và nước uống có nhiễm trực khuẩn lao.

Mới đây, tại TP.HCM đã xảy ra một trường hợp bệnh nhi tử vong do mắc bệnh lao ruột. Một tháng trước khi vào viện, bệnh nhi thỉnh thoảng đau bụng, sụt cân khoảng 6kg (từ 30kg xuống 24kg) kèm theo sốt nhẹ.

Bệnh nhi nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM trong tình trạng đau bụng nhiều, đi không được. Kết quả siêu âm tại bệnh viện cho thấy bệnh nhi bị tắc ruột, thủng ruột nên bệnh viện chỉ định mổ cấp cứu cắt đoạn ruột bị thủng, hoại tử.

Phim chụp X-quang phổi cũng cho thấy bệnh nhi bị viêm phổi, làm xét nghiệm cho thấy có sự hiện diện của vi khuẩn lao. Bệnh nhi được chẩn đoán tổn thương lao đa cơ quan như lao phúc mạc, lao ruột, lao phổi, kèm nhiễm trùng huyết. 

Bệnh nhi có tình trạng nhiễm trùng huyết nên được điều trị với thuốc chống nhiễm trùng. Mặc dù được điều trị tích cực nhưng do diễn biến bệnh ngày càng nặng, thể lực suy kiệt, không đáp ứng điều trị nên bệnh nhi đã tử vong sau đó.

Bệnh lao ruột là gì?

Bệnh lao ruột là một thể bệnh lao ngoài phổi, do trực khuẩn lao gây nên tình trạng nhiễm khuẩn đường tiêu hóa đặc hiệu. Bệnh lao ruột thường xảy ra ở các quốc gia đang phát triển, là bệnh lý ít gặp nhưng rất nguy hiểm vì khó chẩn đoán, điều trị và tỷ lệ biến chứng rất lớn.Trong cơ thể, trực khuẩn lao thường ngủ yên, khi cơ thể bị suy giảm miễn dịch thì sẽ kích thích vi khuẩn lao hoạt động và gây lao ruột.

Bệnh lao ruột không giống như lao phổi, lao ruột không lây qua không khí và tiếp xúc. Người bị bệnh lao ruột chủ yếu do nuốt phải đờm, dãi, chất nhầy có chứa vi khuẩn lao của bệnh nhân đang mắc phải lao ruột, do ăn các thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn lao...

Uống sữa bò tươi chưa qua xử lý có thể là nguyên nhân gây bệnh lao ruột

Nguyên nhân dẫn tới mắc bệnh lao ruột

Bệnh lao ruột xảy ra do 2 nguyên nhân là nguyên phát và thứ phát:

Lao ruột nguyên phát

Đây là loại lao ít gặp, nó xảy ra khi vi khuẩn lao xâm nhập vào cơ thể thông qua đường tiêu hoá và khu trú ở ngay ruột, sau đó vi khuẩn lao mới xâm nhập sang các cơ quan khác.

Vi khuẩn lao xâm nhập trực tiếp qua đường ăn uống, chủ yếu do dùng sữa bò tươi và các chế phẩm từ sữa có trực khuẩn lao bò, sử dụng thức ăn và nước uống có nhiễm trực khuẩn lao.

Lao ruột thứ phát 

Lao ruột thứ phát là loại lao ruột thường gặp sau khi bệnh nhân bị lao phổi, lao thực quản, lao họng hầu lao màng bụng.

Dấu hiệu điển hình của người mắc bệnh lao ruột

Bệnh lao ruột xảy ra khá âm thầm, dấu hiệu bệnh lao ruột thường không đặc hiệu do đó ít khi người bệnh đến khám ở giai đoạn đầu.

Các dấu hiệu bệnh lao ruột thường là biểu hiện bệnh lý đường tiêu hóa như:

- Buồn nôn, đau bụng toàn bộ hay khu trú, thường đau nhiều hơn ở hố chậu phải.

- Đường ruột bị tắc nghẽn do hẹp gây nên tình trạng đau quặn bụng với chứng sôi bụng xảy ra.

- Rối loạn đại tiện thường là bệnh nhân bị tiêu chảy kéo dài, có thể kèm theo phân có máu. Đôi khi xảy ra tình trạng bị táo bón hoặc xen lẫn tiêu chảy và táo bón. Triệu chứng tiêu chảy xuất hiện nhiều hơn khi bệnh nhân bị loét.

- Đầy hơi và hơi sôi bụng thường khu trú ở vùng hố chậu phải.

- Ngoài ra còn có các triệu chứng như sụt cân, đổ mồ hôi đêm, sốt, suy nhược...

Biến chứng có thể gặp phải khi mắc bệnh lao ruột

Lao ruột, nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời, bệnh nhân có thể gặp các biến chứng như tắc ruột, có khối u giống u đại tràng, thủng ruột, viêm phúc mạc, Xuất huyết tiêu hóa nặng và hội chứng kém hấp thu, dẫn đến suy kiệt và tử vong.

Khi thấy có các triệu chứng bất thường nghi ngờ bệnh lao ruột, bệnh nhân cần đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế để được các bác sĩ chẩn đoán và điều trị kịp thời, hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh lao ruột

Bệnh lao ruột có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào trong mọi lứa tuổi. Tuy nhiên bệnh lao ruột thường xuất hiện phổ biến ở người trong độ tuổi lao động, nhất là từ 30 - 55 tuổi.

Đối tượng nguy cơ mắc bệnh lao ruột như:

- Người bị nhiễm HIV/AIDS thường rất dễ mắc bệnh lao ruột do virus HIV làm suy giảm hệ miễn dịch ở các bệnh nhân này, tạo cơ hội cho vi khuẩn lao gây hại cho cơ thể.

- Bệnh nhân đái tháo đường.

- Người có trọng lượng cơ thể thấp.

- Bệnh nhân bị ung thư đầu cổ, bệnh bạch cầu hoặc bệnh Hodgkin.

- Các bệnh nhân đang điều trị bệnh bằng corticosteroid hoặc một số loại thuốc để điều trị các bệnh tự miễn, viêm mạch như viêm khớp dạng thấp hoặc lupus gây ức chế hệ miễn dịch.

- Người đang làm việc trong môi trường có chứa bụi silic.

Chẩn đoán bệnh lao ruột bằng cách nào?

- Xét nghiệm máu:

Bạch cầu lympho tăng cao, tốc độ lắng máu tăng, bệnh nhân bị thiếu máu đây là dấu hiệu phổ biến để chẩn đoán  bệnh nhân bị bệnh lao

- Chụp X-quang bụng:

Chụp transit ruột (có uống thuốc cản quang barium), chụp khung đại tràng có cản quang, thấy các hình ảnh:

+ Đại tràng có hình không đều (chỗ to, chỗ nhỏ);

+ Vùng hồi - manh - đại tràng ngấm thuốc không đều hoặc có hình đọng thuốc nhỏ, Các ổ loét ở ruột non có các hình đọng thuốc, cố định, tròn hoặc hình bầu dục.

+ Hình tiểu tràng biến dạng chỗ to, nhỏ (hình ống đàn)Thụt tháo bằng barium và uống barium.

- Chụp mạch lympho bằng X-quang.

Nhằm kiểm tra các mạch hệ thống bạch huyết sau khi tiêm một chất đục để tiến hành chụp X- quang. Chụp Gallium citrate giúp phát hiện các trường hợp viêm như viêm thanh mạc và viêm phúc mạc.

Nội soi bằng ống mềm

Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát được triệu chứng thực thể, chẩn đoán và đưa ra hướng điều trị tốt nhất:

+ Các hạt lao như¬ những hạt kê màu trắng rải rác trên niêm mạc.

+ Những ổ loét nông, bờ mỏng, màu tím bầm, có thể có chảy máu ở bờ hoặc đáy ổ loét.

+ Hoặc một khối u, mặt không đều, thâm nhiễm hết vùng manh tràng (thư¬ờng làm hẹp nhiều ở lòng manh tràng, không thể đ¬ưa ống soi qua được).

Phương pháp điều trị bệnh lao ruột

Bệnh lao ruột gồm hai hướng điều trị là điều trị nội khoa và ngoại khoa, tuy nhiên trên lâm sàng chủ yếu vẫn dùng điều trị nội khoa.

- Điều trị nội khoa bằng thuốc theo đúng chỉ định kết hợp chế độ ăn uống hợp lý: Ăn đủ chất, nhất là đạm, vitamin, không nên ăn nhiều thức ăn dạng bột.

- Điều trị ngoại khoa: Phẫu thuật chỉ được  trong trường hợp lao ruột có biến chứng (hơn 80% trường hợp biến chứng phải can thiệp bằng phương pháp này).

Cách phòng ngừa bệnh lao ruột

- Giữ vệ sinh trong ăn uống, sinh hoạt

- Tránh tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm, đặc biệt là môi trường có chứa silic, đây là loại bụi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến phổi.

- Khi sử dụng các thuốc làm suy giảm miễn dịch như corticoid cần phải theo dõi thường xuyên tình trạng miễn dịch của cơ thể.

- Không sử dụng sữa bò tươi chưa qua xử lý.

- Khi có các nghi ngờ mắc bệnh, phải đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh để bệnh trở nặng, gây nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh.

Nguyệt Hà (T/h)
Theo Đời sống Plus/GĐVN