Vết muỗi đốt bị sưng đỏ: Bôi gì giảm ngứa và ngăn ngừa thâm da?

Vết muỗi đốt sưng đỏ không chỉ gây ngứa ngáy mà còn có nguy cơ để lại thâm sẹo

Tại sao vết muỗi đốt bị sưng đỏ và ngứa ngáy?

Khi muỗi đốt, chúng không chỉ đơn giản là hút máu. Để quá trình này diễn ra suôn sẻ, muỗi sẽ tiêm vào da một lượng nhỏ nước bọt. Nước bọt này chứa các protein và chất chống đông máu, hoạt động như những “dị vật” đối với cơ thể.

Ngay lập tức, hệ miễn dịch của chúng ta nhận diện những protein lạ này và khởi động một cơ chế phòng vệ. Tế bào mast, một phần của hệ miễn dịch, sẽ giải phóng histamine và các chất trung gian hóa học khác tại vị trí bị đốt. Histamine chính là “thủ phạm” chính gây ra các triệu chứng khó chịu. Nó làm cho các mạch máu nhỏ tại khu vực đó giãn ra, tăng tính thấm thành mạch, khiến huyết tương thoát ra ngoài mô xung quanh. Quá trình này dẫn đến hiện tượng sưng, nóng và đỏ mà chúng ta thường thấy.

Đồng thời, histamine cũng kích thích các đầu dây thần kinh cảm giác trên da, gửi tín hiệu ngứa ngáy dữ dội về não bộ. Đây là lý do tại sao chúng ta có cảm giác muốn gãi không ngừng sau khi bị muỗi đốt.

Mức độ phản ứng của mỗi người có thể khác nhau, phụ thuộc vào cơ địa và mức độ nhạy cảm của hệ miễn dịch với các thành phần trong nước bọt muỗi. Một số người chỉ bị một nốt mẩn đỏ nhỏ, trong khi người khác lại bị sưng to, cứng và ngứa dữ dội.

Hậu quả nếu không xử lý vết muỗi đốt đúng cách

Nhiễm trùng và tổn thương da

Việc bỏ qua hoặc xử lý sai cách một vết muỗi đốt tưởng chừng vô hại có thể dẫn đến những hậu quả không mấy dễ chịu. Hậu quả phổ biến nhất chính là nhiễm trùng thứ phát.

Cảm giác ngứa ngáy dữ dội khiến chúng ta có xu hướng gãi liên tục. Hành động này, đặc biệt là với móng tay không sạch, sẽ làm trầy xước lớp biểu bì bảo vệ da, tạo thành một “cửa ngõ” mở cho vi khuẩn từ môi trường bên ngoài xâm nhập. Các loại vi khuẩn như tụ cầu (staphylococcus) hoặc liên cầu (streptococcus) có thể gây ra tình trạng viêm mô tế bào hoặc chốc lở. Biểu hiện là vết đốt ban đầu trở nên sưng to hơn, đau nhức, tấy đỏ lan rộng, có thể chảy mủ vàng và đóng vảy. Tình trạng nhiễm trùng này nếu không được chăm sóc đúng cách có thể lan rộng và cần đến sự can thiệp y tế.

Bên cạnh đó, việc gãi mạnh và thường xuyên còn gây tổn thương cấu trúc da, làm chậm quá trình lành thương tự nhiên của cơ thể. Vùng da bị tác động liên tục sẽ trở nên chai sần, thô ráp và mất đi vẻ mịn màng vốn có.

Thâm sẹo và nguy cơ bệnh truyền nhiễm

Khi da bị tổn thương do gãi hoặc do phản ứng viêm mạnh, cơ thể sẽ kích hoạt quá trình sản sinh melanin (sắc tố da) như một cơ chế bảo vệ. Quá trình này được gọi là tăng sắc tố sau viêm (post-inflammatory hyperpigmentation - PIH). Kết quả là sau khi vết sưng đỏ biến mất, một vết thâm sẫm màu sẽ xuất hiện và có thể tồn tại trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, gây mất thẩm mỹ, đặc biệt là ở những vùng da hở như chân, tay, mặt.

Ở những người có cơ địa sẹo lồi hoặc khi vết thương bị nhiễm trùng nặng, việc gãi có thể để lại sẹo lõm hoặc sẹo lồi vĩnh viễn. Ngoài ra, không thể không nhắc đến một nguy cơ nghiêm trọng hơn, đó là muỗi hoạt động như vật trung gian truyền bệnh. Tùy thuộc vào khu vực địa lý, muỗi có thể truyền các bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết sốt rét, virus zika, viêm não Nhật Bản

Do đó, việc xử lý vết đốt không chỉ là vấn đề giảm ngứa và thẩm mỹ, mà còn là một phần của việc theo dõi sức khỏe tổng thể sau khi bị côn trùng tấn công.

Vết muỗi đốt bị sưng đỏ là do phản ứng của cơ thể với nước bọt của muỗi

Hướng dẫn xử lý vết muỗi đốt bị sưng đỏ

Làm sạch da

Đầu tiên, hãy làm sạch vùng da bị đốt một cách nhẹ nhàng bằng xà phòng dịu nhẹ và nước mát. Bước này giúp loại bỏ nước bọt của muỗi còn sót lại trên bề mặt da cũng như các vi khuẩn tiềm tàng, giảm nguy cơ nhiễm trùng. Sau khi rửa, hãy dùng khăn mềm thấm khô, tránh chà xát mạnh.

Chườm lạnh

Bạn có thể dùng một viên đá bọc trong khăn vải hoặc một túi chườm lạnh áp lên vết đốt trong khoảng 10-15 phút. Nhiệt độ thấp sẽ giúp co mạch máu, giảm sưng và tạm thời làm tê các đầu dây thần kinh, từ đó giảm cảm giác ngứa.

Thoa mật ong, gel nha đam, hay đắp một hỗn hợp sệt từ baking soda 

Ưu điểm lớn của các phương pháp này là sự tiện lợi, chi phí thấp và sẵn có tại nhà. 

Tuy nhiên, các phương pháp này cũng tồn tại không ít nhược điểm. Hiệu quả của chúng thường không đồng nhất và phụ thuộc nhiều vào cơ địa mỗi người. Việc chuẩn bị cũng khá lỉnh kỉnh và không tiện lợi khi bạn đang ở bên ngoài hoặc cần xử lý nhanh. Hơn nữa, chúng chủ yếu chỉ giải quyết triệu chứng ngứa tạm thời mà ít có tác động đến việc ngăn ngừa thâm sẹo hay dưỡng da về lâu dài.

Bôi thuốc chứa hydrocortisone (một loại corticoid nhẹ) hoặc kháng histamine (diphenhydramine)

Chúng có tác dụng chống viêm và giảm ngứa khá mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc sử dụng chúng cần cẩn trọng. Hydrocortisone không nên được dùng trên vùng da rộng, trong thời gian dài hoặc trên các vết thương hở, và cần tham khảo ý kiến chuyên gia khi dùng cho trẻ nhỏ.

Bôi tinh dầu giảm sưng ngứa, làm dịu da

Một lựa chọn đáng cân nhắc là các sản phẩm dạng lăn tiện lợi, chứa các thành phần từ thiên nhiên. Hương thơm từ các loại tinh dầu như tinh dầu sả chanh (lemongrass essential oil), tinh dầu sả java (citronella essential oil) và tinh dầu hoa phong lữ (geranium essential oil) kết hợp với vitamin E và dầu hạnh nhân không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu mà còn có tác dụng hỗ trợ làm dịu da khi ngứa. Đồng thời, mùi hương này còn giúp xua đuổi muỗi và các loại côn trùng khác, hạn chế việc bị đốt thêm.

Dầu hạnh nhân (almond oil) là một chất làm mềm da tuyệt vời, giúp da mềm mại và tăng cường hàng rào bảo vệ. Vitamin E (alpha tocopherol) là một chất chống oxy hóa mạnh, có khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào da khỏi các gốc tự do sinh ra trong quá trình viêm, từ đó giúp ngăn ngừa sự hình thành sắc tố melanin gây thâm da.

Đặc biệt, các thành phần thiên nhiên lành tính thường rất thân thiện với làn da, phù hợp cho cả những đối tượng có làn da nhạy cảm như phụ nữ mang thai và trẻ em từ 6 tháng tuổi.

Bôi sản phẩm lăn giúp ngăn ngừa muỗi cũng giúp làm dịu da, giảm ngứa

Câu hỏi thường gặp về vết muỗi đốt bị sưng đỏ

Vết muỗi đốt bị sưng đỏ bao lâu thì hết?

Thông thường, vết sưng và ngứa do muỗi đốt sẽ đạt đỉnh điểm trong vòng 24-48 giờ đầu và sau đó giảm dần. Toàn bộ triệu chứng có thể kéo dài từ 3 đến 7 ngày. Tuy nhiên, thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào cơ địa và cách bạn chăm sóc.

Khi nào cần đi khám vì vết muỗi đốt?

Bạn nên đi khám nếu vết sưng lan rộng bất thường (lớn hơn 10cm), rất đau, có dấu hiệu nhiễm trùng (chảy mủ, nóng rát lan rộng) hoặc nếu bạn có các triệu chứng toàn thân như sốt, đau đầu, khó thở. Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nặng hoặc nhiễm trùng cần can thiệp y tế.

Kết luận

Vết muỗi đốt bị sưng đỏ là một phản ứng phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Việc xử lý kịp thời và đúng cách không chỉ giúp làm dịu cảm giác ngứa ngáy khó chịu mà còn là bước quan trọng để ngăn ngừa các hậu quả lâu dài như nhiễm trùng và thâm sẹo.

Quy trình chăm sóc đơn giản bao gồm làm sạch, chườm lạnh và sử dụng các sản phẩm hỗ trợ phù hợp. Một sản phẩm dạng lăn tiện lợi, kết hợp sức mạnh làm dịu từ các tinh dầu thiên nhiên và khả năng dưỡng ẩm, phục hồi da từ dầu hạnh nhân, vitamin E là một lựa chọn đáng cân nhắc.