Người bị viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều: Hãy xem ngay!

Tình trạng viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều khiến người bệnh khó chịu

Nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng hắt hơi nhiều

Viêm mũi dị ứng là một phản ứng của hệ miễn dịch đối với các chất lạ trong không khí mà cơ thể cho là có hại, được gọi là dị nguyên. Khi người có cơ địa dị ứng hít phải các dị nguyên này, cơ thể sẽ giải phóng các hóa chất trung gian, điển hình là histamine, gây ra một chuỗi phản ứng viêm tại niêm mạc mũi.

Đây chính là cơ chế cốt lõi dẫn đến các triệu chứng khó chịu như hắt hơi, sổ mũi, ngứa mũi và nghẹt mũi.

Một trong những nguyên nhân hàng đầu là phản ứng viêm do các dị nguyên theo mùa như phấn hoa từ cây cỏ, cây bụi hoặc phấn từ các loại cây nhất định. Ngoài ra, các dị nguyên quanh năm như mạt bụi nhà, lông thú cưng, nấm mốc cũng là tác nhân phổ biến.

Một số người có thể bị hắt hơi nhiều khi hít phải không khí lạnh và khô đột ngột. Không khí khô làm mất đi độ ẩm tự nhiên của niêm mạc mũi, khiến nó trở nên nhạy cảm và dễ bị kích ứng hơn.

Ngược lại, độ ẩm không khí quá cao cũng tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc và mạt bụi phát triển, làm trầm trọng thêm tình trạng viêm mũi dị ứng.

Đáng chú ý, việc sử dụng một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau chống viêm không steroid (nsaids) không đúng liều lượng hoặc không có chỉ định của bác sĩ cũng có thể gây ra các triệu chứng giống viêm mũi dị ứng ở một số người nhạy cảm.

Các yếu tố nguy cơ hoặc thói quen xấu

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp, nhiều yếu tố nguy cơ và thói quen sinh hoạt hàng ngày có thể góp phần làm tăng khả năng mắc bệnh hoặc khiến các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn.

Môi trường sống là một yếu tố quan trọng hàng đầu. Nhà cửa không được vệ sinh thường xuyên sẽ tích tụ nhiều bụi bẩn, tạo điều kiện cho mạt bụi sinh sôi. Nuôi động vật có lông trong nhà như chó, mèo cũng làm tăng nguy cơ tiếp xúc với lông và vẩy da của chúng, vốn là những dị nguyên mạnh.

Thói quen không mở cửa sổ để không khí lưu thông, đặc biệt là trong phòng ngủ hoặc văn phòng làm việc, khiến không khí tù đọng, nồng độ dị nguyên trong nhà tăng cao.

Làm việc trong các tòa nhà văn phòng kín, sử dụng điều hòa trung tâm nhưng hệ thống lọc không được bảo trì tốt cũng là một môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các thói quen như hút thuốc lá hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc cũng làm tổn thương hệ hô hấp, suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của niêm mạc mũi và làm tăng tính nhạy cảm với các dị nguyên khác. 

Việc bỏ qua các triệu chứng ban đầu và không có biện pháp can thiệp sớm cũng là một thói quen xấu, khiến tình trạng viêm kéo dài, niêm mạc mũi ngày càng nhạy cảm và khó kiểm soát hơn.

Có nhiều nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều 

Dấu hiệu nhận biết sớm viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều

Dấu hiệu nhẹ ban đầu

Một trong những biểu hiện sớm nhất và đặc trưng nhất là cảm giác đau ngứa mũi, mũi ngớ.

Cảm giác này thường xuất hiện ở sâu bên trong hốc mũi, gây ra một sự khó chịu âm ỉ, khiến người bệnh có xu hướng phải dụi mũi, ngoáy mũi liên tục. Hành động này đôi khi có thể làm tổn thương niêm mạc mũi và khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn.

Kèm theo cảm giác ngứa mũi là những cơn hắt hơi đột ngột. Đặc điểm của hắt hơi do viêm mũi dị ứng là hắt hơi thành một tràng dài, liên tục nhiều cái.

Những cơn hắt hơi này thường xuất hiện một cách bất ngờ khi tiếp xúc với dị nguyên, và đặc biệt phổ biến vào buổi sáng sau khi thức dậy. Nguyên nhân là do trong đêm, nhiệt độ thường xuống thấp và niêm mạc mũi có xu hướng tích tụ các chất gây dị ứng. Khi bạn thức dậy và thay đổi tư thế, các chất này bị khuấy động, kích hoạt một phản ứng dị ứng mạnh mẽ.

Ngoài ra, chảy nước mũi trong, loãng như nước lã cũng là một dấu hiệu sớm. Dịch mũi này khác với dịch mũi màu vàng hoặc xanh đặc của nhiễm khuẩn.

Khi nào cần chú ý hoặc đi khám

Nếu các dấu hiệu ban đầu không được quan tâm và không có biện pháp phòng tránh, các triệu chứng sẽ tiến triển và trở nên phiền toái hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày. Đây là lúc bạn cần đặc biệt chú ý và cân nhắc đến việc đi khám bác sĩ.

Khi các cơn hắt hơi không chỉ xuất hiện vào buổi sáng mà lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày, mỗi khi có một kích thích nhỏ như thay đổi nhiệt độ, ngửi thấy mùi lạ, hoặc đơn giản là không vì lý do gì cả, đó là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đã trở nên dai dẳng.

Một triệu chứng quan trọng khác cần được quan tâm là mũi nghẹt liên tục. Nghẹt mũi có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên, gây cảm giác nặng đầu và khó chịu. Tình trạng nghẹt mũi kéo dài sẽ dẫn đến hơi thở khó khăn, đặc biệt là khi nằm ngủ, buộc người bệnh phải thở bằng miệng.

Thở bằng miệng không chỉ gây khô họng, viêm họng mà còn làm giảm chất lượng giấc ngủ, dẫn đến mệt mỏi vào ngày hôm sau.

 Nếu bạn cảm thấy các triệu chứng này kéo dài hơn một tuần, tái phát thường xuyên theo mùa hoặc quanh năm, và ảnh hưởng đến khả năng làm việc, học tập hay giấc ngủ, việc đến gặp bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng là rất cần thiết để có chẩn đoán chính xác và phương án xử lý phù hợp.

Viêm mũi dị ứng có thể gây biến chứng gì?

Việc phải đối mặt với những cơn hắt hơi không ngớt và tình trạng nghẹt mũi, sổ mũi liên tục do viêm mũi dị ứng gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Trước hết, cơ thể phải tiêu tốn một lượng năng lượng đáng kể cho mỗi lần hắt hơi và cho phản ứng viêm đang diễn ra. Điều này, kết hợp với giấc ngủ kém chất lượng do nghẹt mũi, dễ dàng dẫn đến tình trạng mệt mỏi, uể oải, thiếu năng lượng kéo dài. Khi cơ thể mệt mỏi, khả năng tập trung vào công việc và học tập cũng suy giảm nghiêm trọng. Việc liên tục bị gián đoạn bởi hắt hơi, phải dừng lại để xì mũi hay cảm giác đau đầu âm ỉ khiến bạn khó lòng hoàn thành tốt các nhiệm vụ đòi hỏi sự chú ý.

Về mặt thể chất, vùng mũi và da xung quanh mũi trở nên đầy sờn, đỏ rát và thậm chí là bong tróc do hành động xì mũi và lau mũi lặp đi lặp lại. Cảm giác đau rát này càng làm tăng thêm sự khó chịu.

Giấc ngủ là một trong những nạn nhân lớn nhất. Mũi nghẹt liên tục, đặc biệt là vào ban đêm khi nằm xuống, khiến việc thở trở nên khó khăn. Người bệnh thường phải thở bằng miệng, dẫn đến khô họng, đau họng, và thường xuyên thức giấc giữa đêm. Một giấc ngủ không trọn vẹn không chỉ gây mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến tâm trạng, khiến bạn dễ cáu kỉnh và khó chịu hơn vào ngày hôm sau.

Nếu tình trạng viêm mũi dị ứng không được kiểm soát và xử lý đúng cách, nó có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng hơn cho sức khỏe tổng thể.

Tình trạng viêm mạn tính ở niêm mạc mũi làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp. Dịch mũi bị ứ đọng do nghẹt mũi tạo ra một môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và virus phát triển, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng thứ phát như viêm xoang cấp và mạn tính, viêm tai giữa (do tắc vòi nhĩ), và thậm chí là viêm phế quản hay tăng nguy cơ viêm phổi ở những người có hệ miễn dịch yếu.

Một trong những biến chứng thường gặp nhất là polyp mũi, là những khối u lành tính hình thành từ lớp niêm mạc mũi hoặc xoang bị viêm sưng kéo dài. Polyp mũi có thể làm tình trạng nghẹt mũi trở nên trầm trọng hơn và cần can thiệp y tế.

Ngoài ra, những ảnh hưởng đến tâm trạng và giao tiếp xã hội cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Sự mệt mỏi, khó chịu và tự ti về các triệu chứng (như hắt hơi, sổ mũi liên tục) có thể khiến người bệnh ngại giao tiếp, hạn chế tham gia các hoạt động xã hội.

Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến sự thay đổi tâm trạng, lo âu hoặc thậm chí là trầm cảm. Do đó, việc xem viêm mũi dị ứng chỉ là một bệnh vặt và chủ quan không xử lý là một sai lầm có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe phức tạp hơn trong tương lai.

Viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều có thể dẫn đến biến chứng

Cách điều trị viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều

Dùng thuốc không kê đơn

Thuốc kháng histamine là một lựa chọn thường được nghĩ đến để giảm các triệu chứng như hắt hơi, ngứa mũi và chảy nước mũi. Có nhiều thế hệ thuốc kháng histamine, các thế hệ mới hơn thường ít gây buồn ngủ hơn. Tuy nhiên, việc lựa chọn loại nào và liều lượng ra sao nên có sự tham khảo ý kiến của dược sĩ hoặc bác sĩ.

Bên cạnh đó, các loại thuốc xịt mũi chứa corticoid tại chỗ cũng rất hiệu quả trong việc kiểm soát phản ứng viêm. Chúng tác động trực tiếp lên niêm mạc mũi, giúp giảm sưng, nghẹt mũi và hắt hơi. 

Vệ sinh nhà cửa

Hãy hút bụi sàn nhà, thảm, rèm cửa ít nhất một lần mỗi tuần bằng máy hút bụi. Giặt ga trải giường, vỏ gối bằng nước nóng hàng tuần để tiêu diệt mạt bụi.

Nếu có thể, hãy hạn chế nuôi thú cưng trong nhà hoặc ít nhất là không cho chúng vào phòng ngủ. Sử dụng máy lọc không khí trong phòng ngủ và phòng khách có thể giúp loại bỏ đáng kể các dị nguyên lơ lửng trong không khí.

Một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả khác là giữ cho không gian sống thông thoáng bằng cách mở cửa sổ vào những thời điểm không khí ít phấn hoa (thường là vào buổi trưa hoặc sau cơn mưa).

Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý

Việc này không chỉ giúp loại bỏ các dị nguyên như bụi bẩn, phấn hoa bám trên niêm mạc mũi mà còn làm loãng dịch nhầy, giúp mũi thông thoáng hơn. Đây là một biện pháp hỗ trợ làm sạch niêm mạc mũi, loại bỏ gỉ mũi, chất nhầy cùng bụi bẩn, tác nhân gây bệnh, gây dị ứng một cách cơ học và nhẹ nhàng.

Xịt mũi bằng dung dịch vệ sinh mũi

Ngoài việc rửa mũi, có một giải pháp cũng được nhiều người bị viêm mũi dị ứng tin chọn là sử dụng dung dịch vệ sinh mũi với đầu xịt dạng phun sương, giúp đưa dung dịch vào khoang mũi một cách dịu nhẹ. 

Dung dịch sẽ giúp làm loãng dịch nhầy trong mũi, đồng thời giúp cuốn trôi bụi bẩn cùng các tác nhân gây dị ứng ra bên ngoài. 

Dung dịch vệ sinh mũi thường chứa nước biển cùng một số chất khác như Polysorbate 80, Polyethylene Glycol 400, Xylitol, D-Panthenol, Dinatri hydrophosphat, Acid citric, Hương liệu, Nước tinh khiết...

Có công dụng giúp:

• Hỗ trợ làm sạch niêm mạc mũi, loại bỏ gỉ mũi, chất nhầy cùng bụi bẩn, tác nhân gây bệnh, gây dị ứng.
• Hỗ trợ phòng ngừa và làm giảm nhẹ nghẹt mũi, sổ mũi, giúp mũi thông thoáng, dễ thở hơn.
• Giúp làm giảm cảm giác khô rát mũi khi không khí khô, lạnh.

Cách sử dụng cũng đơn giản: Xịt 4-6 lần/ngày vào 2 bên mũi, mỗi bên mũi xịt 2 - 3 lần với người lớn; Xịt 3-5 lần/ngày vào 2 bên mũi, mỗi bên mũi xịt 1- 2 lần với trẻ nhỏ.

Có thể dùng lâu dài, dùng được cho phụ nữ có thai, cho con bú. 

Dung dịch vệ sinh mũi hiện có bán ở hầu hết các nhà thuốc trên toàn quốc, người bị viêm mũi dị ứng gây hắt hơi nhiều có thể tham khảo sử dụng.