Mỹ bất ngờ trao cho Ukraine món quà khủng trị giá 800 tỷ USD

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Mar-a-Lago, Florida, ngày 28/12/2025. Ảnh: President.gov.ua

Theo các quan chức Ukraine, thỏa thuận này nhằm thu hút khoảng 800 tỷ USD trong vòng 10 năm để tái thiết Ukraine và phục hồi nền kinh tế nước này.

Tổng thống Volodymyr Zelensky và Donald Trump đều sẽ tới khu nghỉ dưỡng trên núi của Thụy Sĩ, nơi các quan chức phương Tây cho biết họ kỳ vọng hai nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau và hoàn tất thỏa thuận. Kế hoạch bao gồm một loạt các khoản vay, viện trợ không hoàn lại và cơ hội đầu tư từ các công ty tư nhân.

Ban đầu, ông Zelensky dự định sang Nhà Trắng vào tuần tới để hoàn tất cả kế hoạch thịnh vượng kinh tế lẫn một thỏa thuận riêng về các bảo đảm an ninh hậu chiến. Tuy nhiên, các đồng minh châu Âu của ông trong “liên minh tự nguyện” đã khuyên không nên thực hiện chuyến đi này, cho rằng Davos là lựa chọn phù hợp hơn.

“Tài liệu song phương về các bảo đảm an ninh cho Ukraine hiện về cơ bản đã sẵn sàng để hoàn tất ở cấp cao nhất với Tổng thống Mỹ", ông Zelensky viết trên mạng xã hội hôm thứ Năm. Hiện vẫn chưa rõ liệu thỏa thuận an ninh này có được ký tại Davos hay không.

Các quan chức châu Âu tham gia đàm phán hòa bình đã kêu gọi ông Zelensky không vội vàng trong các cuộc thương lượng với ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ hiện đang cùng chung mục tiêu với họ là chấm dứt chiến tranh theo các điều khoản có lợi cho Kiev.

Kế hoạch thịnh vượng được thiết kế nhằm “phục hồi kinh tế, khôi phục việc làm và mang sức sống trở lại cho Ukraine”, ông Zelensky cho biết trong một buổi trao đổi với báo chí vào cuối năm ngoái. Thỏa thuận này được xây dựng dựa trên một hiệp định khoáng sản đã ký năm ngoái, theo đó các nhà đầu tư Mỹ được ưu tiên tiếp cận các dự án khai thác trong tương lai tại Ukraine.

Kyiv hy vọng rằng việc trao cho Washington lợi ích trực tiếp trong công cuộc tái thiết hậu chiến - đặc biệt là các dự án có thể được ông Trump ưa thích - sẽ khiến Tổng thống Mỹ sẵn sàng cung cấp các bảo đảm an ninh mạnh mẽ hơn.

Steve Witkoff, đặc phái viên hòa bình của ông Trump, đã gọi thỏa thuận này là một phần then chốt của gói ngừng bắn tổng thể mà ông đang đàm phán. Sau cuộc họp của “liên minh tự nguyện” tại Paris tuần trước, doanh nhân New York trở thành nhà ngoại giao này cho biết BlackRock, tập đoàn đầu tư lớn nhất thế giới sẽ tham gia chương trình.

Không giống như kế hoạch hòa bình 20 điểm, các chi tiết của thỏa thuận thịnh vượng chưa được công bố công khai.

Những điểm còn vướng mắc trong thỏa thuận hòa bình rộng hơn liên quan đến bất đồng về các nhượng bộ lãnh thổ tại vùng Donbas ở miền đông Ukraine. Các nguồn tin châu Âu cho biết một quan chức cấp cao đã mô tả ông Witkoff là “một con người đã thay đổi”, sau những cáo buộc trước đây rằng ông có xu hướng thân Nga.

Bất chấp mối quan hệ được cải thiện giữa Washington, các thủ đô châu Âu và Kyiv, giới thạo tin vẫn chưa tin rằng Vladimir Putin sẵn sàng chấm dứt chiến tranh. Ukraine và các đồng minh tiếp tục làm việc để đảm bảo rằng nếu các nỗ lực hòa bình thất bại, ông Trump sẽ quy trách nhiệm cho Tổng thống Nga.

“Chúng tôi hiểu rằng phía Mỹ sẽ tiếp xúc với Nga, và chúng tôi mong đợi phản hồi về việc liệu Moscow có thực sự sẵn sàng chấm dứt chiến tranh hay không", ông Zelensky nói ngày 8/1.

Ngày 9/1, ông Zelensky đã gặp Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey tại Kiev để thảo luận đề xuất của Anh về việc triển khai quân đội tại Ukraine như một phần của thỏa thuận ngừng bắn.

“Chúng tôi cũng thảo luận về cách một lực lượng của Anh có thể được triển khai hoạt động cùng các lực lượng Pháp nếu ngoại giao thành công trong việc chấm dứt chiến tranh. Điều tối quan trọng là khuôn khổ chấm dứt chiến tranh phải bao gồm một phản ứng rõ ràng từ các đồng minh nếu Nga tiếp tục hành động tấn công", ông Zelensky cho biết.