Mất năng lượng giá rẻ, EU đối mặt bài toán ngày càng khó

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thừa nhận việc mất nguồn năng lượng nhập khẩu giá rẻ đã giáng một đòn vào nền kinh tế EU, khiến khối này hiện phải đối mặt với mức giá cao hơn nhiều so với các đối thủ cạnh tranh chính.

EU đã cắt giảm mạnh nhập khẩu dầu và khí đốt của Nga sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, trong khi EU cam kết loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch của Nga vào năm 2027.

Kể từ đó, chi phí năng lượng tăng mạnh tại phần lớn EU, trong khi cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran tiếp tục gây thêm sức ép.

Phát biểu tại hội nghị doanh nghiệp La Rencontre des Entrepreneurs de France (REF) ở Paris hôm 27/8, bà Ursula von der Leyen cho biết “trong một thời gian dài, mô hình kinh tế châu Âu dựa vào” một số yếu tố quan trọng, trong đó có nguồn năng lượng nhập khẩu giá rẻ.

Tuy nhiên, bà nói những trụ cột từng tạo nền tảng cho sự thịnh vượng của EU hiện đã “biến mất”.

Không đề cập đến nguyên nhân khiến chi phí năng lượng tăng, bà Ursula von der Leyen lưu ý “giá cả tại châu Âu hiện vẫn cao gấp 2-3 lần so với Mỹ và Trung Quốc”.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz tháng trước thừa nhận lệnh cấm vận năng lượng Nga do Đức tự áp đặt là nguyên nhân chính dẫn đến “cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra”, làm suy giảm sức cạnh tranh của ngành công nghiệp Đức.

Trước năm 2022, Nga cung cấp khoảng 55% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của Đức.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hồi đầu năm cũng cảnh báo EU đang ở “chế độ khẩn cấp” trước chi phí năng lượng tăng vọt, sau khi thay thế khí đốt đường ống của Nga bằng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) đắt đỏ hơn từ Mỹ.

Financial Times hồi tháng 6, dẫn các dự báo của công ty tư vấn Wood Mackenzie, cho biết EU có thể bước vào mùa sưởi ấm sắp tới với lượng khí đốt dự trữ thấp nhất trong 15 năm.

Một số quốc gia thành viên sau đó đã phản đối việc tiếp tục siết hạn chế đối với LNG của Nga, trong khi EU thúc đẩy chấm dứt hoạt động nhập khẩu dài hạn từ năm tới.

Trong bối cảnh này, EU gần đây đã tăng cường mua LNG của Nga, Bloomberg đưa tin hồi đầu tháng.

Bất chấp sự phản đối và việc mua trở lại LNG của Nga, Ủy ban châu Âu vẫn khẳng định sẽ tiến hành loại bỏ hoàn toàn nhập khẩu năng lượng từ Nga, ngay cả trong trường hợp xảy ra tình trạng thiếu năng lượng thực tế hoặc có nguy cơ cắt điện.

Nga nhiều lần mô tả các biện pháp trừng phạt của EU, đặc biệt là những biện pháp nhằm vào lĩnh vực năng lượng của Nga, là các chính sách tự gây tổn hại, làm suy yếu khả năng cạnh tranh của khối.

Trong khi đó, Nga đã chuyển hướng phần lớn hoạt động xuất khẩu năng lượng sang các thị trường khác, chủ yếu ở châu Á.