Vùng kín có mùi hôi sau khi thụt rửa - lý giải nguyên nhân

Vùng kín có mùi hôi sau khi thụt rửa là tình trạng khá phổ biến

Có một nghịch lý trớ trêu vẫn đang diễn ra âm thầm mỗi ngày: Nhiều chị em vì quá ám ảnh bởi chuyện sạch sẽ, thơm tho đã tìm đến các biện pháp làm sạch sâu, mà phổ biến nhất là thụt rửa âm đạo. Họ tin rằng việc bơm nước, dùng dung dịch sát khuẩn hay các loại nước lá thảo dược vào sâu bên trong sẽ giúp tẩy sạch mọi khí hư, dịch bẩn và mùi khó chịu.

Nhưng kết quả nhận về lại là một kịch bản hoàn toàn ngược lại. Chỉ sau một thời gian ngắn chăm chỉ thụt rửa, vùng kín không những không thơm tho như quảng cáo mà bắt đầu phát ra mùi hôi nồng nặc, kèm theo tình trạng ngứa ngáy, huyết trắng đổi màu lạ lùng.

Vì sao sau khi thụt rửa, vùng kín có mùi hôi? 

Để hiểu tại sao hành động thụt rửa lại gây tác dụng ngược, trước hết, chị em cần phải hiểu rõ bản đồ cơ thể của chính mình. Phần lớn phụ nữ hiện nay đang bị nhầm lẫn tai hại giữa hai khái niệm: Âm hộ và Âm đạo. Sự nhầm lẫn về mặt địa lý này dẫn đến những sai lầm thảm khốc trong việc vệ sinh.

• Âm hộ (Phần bên ngoài): Đây là toàn bộ vùng cơ quan sinh dục mà bạn có thể nhìn thấy bằng mắt thường hoặc chạm vào được khi tắm, bao gồm môi lớn, môi nhỏ, âm vật và vùng mu. Vùng này có tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn, lông mu và thường xuyên tiếp xúc với nước tiểu, dịch tiết. Đây mới chính là nơi cần được làm sạch hàng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ.
• Âm đạo (Phần ống bên trong): Đây là một cấu trúc ống cơ mạc, nối từ âm hộ đến cổ tử cung. Đây là vùng hoàn toàn nằm bên trong cơ thể, khuất tầm nhìn.

Hành vi thụt rửa chính là việc dùng ngón tay, dùng vòi xịt toilet, hoặc các dụng cụ chuyên dụng để bơm hút nước, hóa chất, nước muối, nước lá vào sâu bên trong phần âm đạo này.

Y học hiện đại khẳng định âm đạo không cần và không bao giờ nên được thụt rửa. Âm đạo giống như một chiếc lò nướng có tính năng tự làm sạch. Việc bạn cố tình thọc tay hay bơm nước vào trong không khác nào hành động mang xà phòng vào chà xát một bộ máy đang vận hành trơn tru, hoàn hảo.

Khi bạn bơm bất kỳ một dòng chất lỏng nào vào trong âm đạo, bạn không đơn thuần là "rửa trôi bụi bẩn" như cách chúng ta lau nhà. Bạn đang trực tiếp phát động một cuộc chiến tranh phá hủy hệ sinh thái nhạy cảm nhất của cơ thể.

Dưới đây là 4 nguyên nhân cốt lõi giải thích vì sao mùi hôi xuất hiện ngay sau khi bạn thụt rửa.

Nguyên nhân thứ nhất: Cuộc "thảm sát" lợi khuẩn Lactobacillus và sự trỗi dậy của hại khuẩn

Âm đạo của một người phụ nữ khỏe mạnh không phải là một môi trường vô trùng. Ngược lại, nó là nơi cư trú của hàng tỷ vi sinh vật, tạo thành một hệ sinh thái vô cùng phong phú và cân bằng. Trong hệ sinh thái đó, có một "bộ tộc" chiếm số lượng áp đảo (lên đến 90-95%), được gọi là Lactobacillus (Lợi khuẩn).

Nhiệm vụ của Lactobacillus là ăn các chất glycogen do tế bào niêm mạc âm đạo tiết ra, sau đó chuyển hóa thành axit lactic và tạo ra cả hydro peroxide (H_2O_2 - bản chất giống như nước oxy già). Nhờ có dòng axit và nước oxy già tự nhiên này, môi trường âm đạo luôn giữ được độ axit lý tưởng (pH dao động từ 3.8 đến 4.5). Môi trường axit nghiêm ngặt này chính là một "bức tường lửa" kiên cố, khiến cho các loại vi khuẩn gây hại, nấm men không thể sinh sôi, nảy nở được.

Tuy nhiên, khi chị em tiến hành thụt rửa âm đạo, dòng nước vô tình hoặc cố ý sẽ cuốn phôi, quét sạch toàn bộ bộ tộc lợi khuẩn Lactobacillus ra ngoài.

Khi "đội quân biên phòng" Lactobacillus bị tiêu diệt hàng loạt, thế cân bằng bị phá vỡ. Những loại vi khuẩn cơ hội vốn đang nằm im thin thít như Gardnerella vaginalis hay các vi khuẩn kị khí lập tức vùng lên chiếm quyền kiểm soát. Chúng sinh sôi với tốc độ chóng mặt, phân hủy các chất dịch nội tiết và giải phóng ra các hợp chất có tên là amine (như cadaverine và putrescine).

Các hợp chất amine này chính là thủ phạm tạo ra mùi cá ươn, mùi tanh nồng đặc trưng của căn bệnh viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis - BV). Như vậy, mùi hôi không tự nhiên sinh ra, nó là sản phẩm chất thải của đội quân hại khuẩn sau khi bạn đã tự tay diệt trừ lợi khuẩn bảo vệ mình.

Thụt rửa làm tăng nguy cơ vùng kín có mùi hôi khó chịu

Nguyên nhân thứ hai: Sự biến đổi thô bạo của độ pH âm đạo

Như đã phân tích, độ pH tự nhiên của âm đạo có tính axit nhẹ (3.8 - 4.5). Trong khi đó, các chất lỏng mà chị em dùng để thụt rửa thường có độ pH hoàn toàn lệch chuẩn:

• Nước máy, nước sinh hoạt: Có độ pH trung tính, dao động từ 7.0 đến 7.5.
• Xà phòng tắm, sữa tắm: Có độ pH kiềm rất cao, từ 9.0 đến 10.0.
• Các loại nước lá dân gian (lá trầu không, lá chè xanh): Thường được nấu đậm đặc, có tính sát khuẩn quá mạnh, làm khô rát niêm mạc.

Khi bạn bơm các chất lỏng này vào bên trong, độ pH của âm đạo lập tức bị kéo vọt lên mức trung tính hoặc kiềm hóa. Đây là một thảm họa sinh học. Môi trường kiềm giống như một "mảnh đất màu mỡ" đánh thức các bào tử nấm chiếm ưu thế, đặc biệt là nấm men Candida albicans.

Nấm bùng phát không chỉ gây ra mùi hôi hám, ẩm mốc như mùi men rượu, mùi sữa chua để lâu ngày, mà còn sinh ra huyết trắng đặc quánh như bã đậu, gây ngứa ngáy điên cuồng, khiến chị em đứng ngồi không yên.

Nguyên nhân thứ ba: Hiện tượng "đẩy ngược" vi khuẩn vào sâu bên trong

Nhiều người nghĩ rằng áp lực nước từ vòi xịt toilet hoặc bình thụt rửa sẽ giống như chổi quét, đẩy mọi chất bẩn ra ngoài. Nhưng thực tế động lực học lại chứng minh điều ngược lại.

Khi bạn dùng vòi xịt hoặc bình bơm hướng thẳng vào cửa âm đạo và bóp mạnh, áp lực nước cực đại sẽ tạo ra một dòng chảy xoáy. Dòng nước này không những không mang vi khuẩn ra ngoài mà còn vô tình đẩy ngược các vi khuẩn, mầm bệnh từ vùng âm hộ, vùng hậu môn vốn đang lởn vởn bên ngoài bay thẳng vào sâu trong âm đạo, thậm chí vượt qua lỗ cổ tử cung để đi vào lòng tử cung.

Hậu quả là vi khuẩn có hại được "tài trợ" một chuyến xe miễn phí đi vào các vùng nội đô sâu hơn. Chúng gây viêm nhiễm ngược dòng, dẫn đến viêm cổ tử cung, viêm lộ tuyến, viêm phần phụ. Khi các cơ quan sâu bên trong bị viêm loét, chúng sẽ liên tục tiết ra dịch mủ, dịch lẫn máu có mùi hôi thối cực kỳ nồng nặc và dai dẳng.

Nguyên nhân thứ tư: Gây tổn thương trầy xước và khô kiệt niêm mạc âm đạo

Lớp niêm mạc bao phủ lòng âm đạo là một lớp màng nhầy rất mỏng manh, mềm mại và chứa nhiều mạch máu, tương tự như niêm mạc trong khoang miệng của chúng ta. Lớp màng này luôn được giữ ẩm bởi dịch tiết sinh lý, giúp bảo vệ âm đạo khỏi các ma sát vật lý.

Hành động thọc ngón tay vào để móc ngoáy, hoặc sử dụng các đầu ống nhựa cứng của bình thụt rửa rất dễ gây ra các vết trầy xước, rách nhẹ trên niêm mạc mà bằng mắt thường bạn không thể thấy được.

Bên cạnh đó, các chất tẩy rửa khi vào sâu bên trong sẽ rửa trôi toàn bộ lớp chất nhầy bảo vệ tự nhiên, khiến âm đạo bị khô kiệt hoàn toàn. Khi bị mất nước và có vết thương hở, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết dịch viêm để tự chữa lành. Dịch viêm ứ đọng trong một môi trường khô ráp, không có lợi khuẩn sẽ nhanh chóng bị phân hủy, chuyển hóa thành mủ và phát ra mùi hôi khó chịu.

Phân biệt các mùi hôi đặc trưng sau khi thụt rửa

Sau khi thụt rửa, tùy thuộc vào loại hại khuẩn hay nấm nào đang chiếm thế thượng phong, "cô bé" sẽ phát ra những mùi hương cảnh báo rất đặc trưng.

Chị em có thể tự quan sát và lắng nghe cơ thể mình thông qua các tầng mùi sau:

Hướng dẫn cách vệ sinh vùng kín đúng cách

Hãy ngừng việc thụt rửa âm đạo

Khi bạn ngừng hoàn toàn việc đưa các dị vật và dòng nước vào lòng âm đạo, cơ thể sẽ kích hoạt chế độ "tái thiết lập" vô cùng kỳ diệu:

• Cơ chế tự rửa trôi bằng dịch sinh lý: Âm đạo liên tục sản sinh ra dịch tiết (huyết trắng sinh lý). Dịch này được tiết ra từ các tuyến ở cổ tử cung và thành âm đạo, có xu hướng di chuyển từ trong ra ngoài. Trên đường di chuyển, nó sẽ tự động cuốn theo các tế bào chết, dòng vi khuẩn già cỗi và các chất cặn bã ra khỏi cơ thể một cách êm đẹp. Những gì bạn nhìn thấy trên quần chíp hàng ngày chính là "chất thải" đã được âm đạo dọn dẹp xong và đẩy ra ngoài.
• Sự hồi sinh của hệ vi sinh: Khi không còn bị hóa chất tàn phá, các bào tử lợi khuẩn Lactobacillus còn sót lại sẽ nhanh chóng nhân bản, sinh sôi trở lại. Chúng sẽ chiếm lại các vị trí trên niêm mạc, tiết ra axit lactic để hạ gục lũ hại khuẩn nổi loạn.
• Hương vị tự nhiên trở lại: Khi độ pH quay về mức 4.0, các mùi hôi tanh do hại khuẩn sinh ra sẽ tự động biến mất. Thay vào đó, "cô bé" sẽ trở lại với mùi hương sinh lý tự nhiên của một người phụ nữ khỏe mạnh – một mùi hơi chua nhẹ giống như giấm hoặc sữa chua, rất thoang thoảng và hoàn toàn không gây khó chịu khi đứng ở khoảng cách bình thường.

Nguyên tắc chỉ rửa bên ngoài

Khi tắm hoặc đi vệ sinh, bạn chỉ cần dùng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh để làm sạch các nếp gấp của âm hộ, môi lớn, môi nhỏ và vùng mu. Tuyệt đối không xòe ngón tay để thọc sâu vào bên trong ống âm đạo, không dùng vòi xịt nước bắn thẳng vào lỗ âm đạo.

Nguyên tắc "Trước ra sau"

Khi đi đại tiện hoặc tiểu tiện, luôn dùng giấy vệ sinh hoặc khăn lau theo chiều từ trước ra sau (từ vùng âm hộ hướng về phía hậu môn). Tuyệt đối không lau ngược lại vì hành động này sẽ kéo hàng triệu vi khuẩn đại tràng từ hậu môn tấn công trực diện vào vùng kín.

Lựa chọn dung dịch vệ sinh phụ nữ phù hợp

Không dùng xà phòng, sữa tắm hoặc các chất tẩy rửa mạnh để rửa vùng kín. Hãy chọn các loại dung dịch vệ sinh có độ pH tương thích với môi trường âm hộ (pH từ 4.5 đến 5.5), không chứa chất tạo bọt hóa học quá mạnh (như SLS) và ưu tiên các thành phần dịu nhẹ, tự nhiên như chiết xuất lô hội, chiết xuất cúc la mã, vitamin E...

Vệ sinh vùng kín với dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ có chứa chiết xuất lô hội, cúc la mã giúp làm sạch nhẹ nhàng

Quy tắc giặt giũ và chọn quần lót

Vi khuẩn và nấm rất thích môi trường nóng ẩm. Vì vậy, hãy chọn quần lót làm bằng chất liệu 100% cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt. Thay quần lót ít nhất 1-2 lần mỗi ngày. Quần lót sau khi thay cần được giặt ngay, phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm bệnh, không phơi trong nhà tắm ẩm thấp.

Chăm sóc đặc biệt trong chu kỳ kinh nguyệt và sau quan hệ

Trong mùa "dâu rụng": Máu kinh có độ pH khoảng 7.4 (mang tính kiềm), là môi trường cực tốt cho vi khuẩn phát triển.

Do đó, hãy thay băng vệ sinh sau mỗi 3-4 tiếng/lần, dù băng chưa đầy. Mỗi lần thay băng, hãy rửa sạch vùng bên ngoài bằng nước ấm và lau khô.

Sau khi quan hệ tình dục

Hãy đi tiểu ngay trong vòng 15 phút sau khi cuộc yêu kết thúc để dòng nước tiểu tự nhiên đẩy hết các vi khuẩn bám quanh niệu đạo ra ngoài. Sau đó, chỉ cần rửa nhẹ nhàng bên ngoài âm hộ bằng nước sạch để loại bỏ dịch tiết và gel bôi trơn dư thừa. Tuyệt đối không thụt rửa sâu để "tẩy trần" tinh dịch, vì tinh dịch sẽ tự động trào ra ngoài theo trọng lực sau đó.

Giải đáp các thắc mắc thường gặp

Mùi hôi sau kỳ kinh nguyệt có bình thường không?

Mùi hôi nhẹ sau kỳ kinh nguyệt có thể là bình thường do sự thay đổi pH và vi khuẩn. Tuy nhiên, nếu mùi nồng, tanh kèm khí hư bất thường thì cần đi khám.

Ăn tỏi có giúp giảm mùi hôi vùng kín không?

Chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy việc ăn tỏi có thể trực tiếp giảm mùi hôi vùng kín. Tỏi có tính kháng khuẩn nhưng tác dụng này không đặc hiệu cho âm đạo.

Mùi hôi vùng kín có lây không?

Mùi hôi vùng kín bản thân nó không lây, nhưng một số nguyên nhân gây mùi hôi như viêm âm đạo do vi khuẩn hoặc trichomonas có thể lây truyền qua đường tình dục.

Có phải mùi hôi luôn là dấu hiệu của bệnh?

Không phải lúc nào mùi hôi cũng là dấu hiệu bệnh. Vùng kín có mùi đặc trưng nhẹ là bình thường. Tuy nhiên, nếu mùi trở nên nồng, tanh, khó chịu và kéo dài, đó có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe cần được kiểm tra.

Tổng kết

Mùi hôi vùng kín sau khi thụt rửa là một lời cảnh báo từ cơ thể về sự mất cân bằng vi khuẩn hoặc một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.

"Chìa khóa" để có một vùng kín khỏe mạnh là hiểu đúng về cơ thể, duy trì vệ sinh đúng cách, chọn sản phẩm dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ để làm sạch nhẹ nhàng, bảo vệ vùng kín, ngăn ngừa viêm nhiễm, nấm ngứa.