Thứ ba, 15/09/2026 | 16:51
RSS

SGK thiếu khoảng 1,5% so với nhu cầu, Bộ GD&ĐT đưa giải pháp sớm khắc phục

Thứ ba, 15/09/2026, 16:50 (GMT+7)

Bộ GD&ĐT tập trung xử lý số SGK còn thiếu, đồng thời đưa giải pháp lâu dài, bảo đảm cung ứng SGK chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.

Bộ yêu cầu địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, báo cáo trước 16 giờ 15/9/2026 để xử lý ngay trường hợp thiếu SGK.

Tại Hội nghị Giao ban báo chí Trung ương sáng 15/9, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Đoàn Trung Kiên đã có báo cáo về tình hình cung ứng sách giáo khoa (SGK) phục vụ năm học 2026-2027 và một số nội dung về SGK được dư luận quan tâm.

Công tác cung ứng SGK được chuẩn bị, chỉ đạo từ sớm
Năm học 2026 - 2027 là năm đầu tiên thực hiện một bộ SGK sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc theo yêu cầu tại Nghị quyết 71-NQ/TW. Đây là chủ trương mới, có phạm vi triển khai lớn, đòi hỏi công tác cung ứng SGK phải được chuẩn bị đồng bộ, chủ động, có dự báo và phương án dự phòng, bảo đảm đầy đủ, kịp thời SGK cho học sinh.

Việc triển khai chủ trương này đồng thời diễn ra trong bối cảnh một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp SGK cho học sinh; việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi quy mô, cơ cấu và địa bàn học sinh. Những yếu tố này làm nhu cầu SGK tại một số địa phương biến động lớn trong thời gian ngắn so với kế hoạch ban đầu.

Ngày 26/12/2025, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGD&ĐT về việc sử dụng bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026 - 2027.

Ngay sau khi ban hành Quyết định, Bộ đã chủ động triển khai các nhiệm vụ quản lý, chỉ đạo đối với các chủ thể liên quan, cụ thể:

Đối với UBND các tỉnh, thành phố, ngày 8/1/2026, Bộ ban hành Công văn số 70/BGD&ĐT-GDPT, yêu cầu chỉ đạo rà soát nhu cầu SGK năm học 2026 - 2027 theo từng lớp, từng môn học; tổng hợp nhu cầu trên địa bàn; phối hợp với các đơn vị xuất bản, phát hành để bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời; chủ động bảo đảm khả năng tiếp cận SGK đối với học sinh vùng khó khăn, học sinh thuộc diện chính sách; không để xảy ra tình trạng học sinh thiếu SGK khi khai giảng năm học 2026 - 2027 và các năm học tiếp theo.

Đối với Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam (NXBGDVN), ngày 31/12/2025, Bộ ban hành Công văn số 8680/BGD&ĐT-GDPT, yêu cầu tổ chức đồng bộ phương án in, phát hành, cung ứng SGK đầy đủ, kịp thời trước khai giảng; chủ động phối hợp với các đầu mối phát hành, đối tác tại địa phương; có phương án điều chuyển giữa các vùng, miền và phương án dự phòng, bảo đảm cung ứng trong các tình huống phát sinh.

Đối với các Sở GD&ĐT, ngày 11/2/2026, Bộ ban hành Công văn số 737/BGD&ĐT-GDPT về tăng cường công tác quản lý, thực hiện bộ SGK thống nhất từ năm học 2026 - 2027; tiếp tục yêu cầu chỉ đạo các cơ sở giáo dục rà soát nhu cầu theo từng lớp, từng môn học; tổng hợp nhu cầu trên địa bàn và phối hợp với các đơn vị xuất bản, phát hành để bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời.

Như vậy, ngay từ cuối năm 2025 và đầu năm 2026, Bộ đã chủ động chỉ đạo, bao quát các khâu và các chủ thể chính trong chuỗi cung ứng SGK: Bộ quyết định và chỉ đạo thống nhất; UBND tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện và bảo đảm các điều kiện theo thẩm quyền; Sở GD&ĐT chỉ đạo, rà soát, tổng hợp nhu cầu; cơ sở giáo dục xác định nhu cầu thực tế; nhà xuất bản tổ chức sản xuất, in, phát hành, điều phối và xây dựng phương án dự phòng.

Công tác cung ứng SGK đã được Bộ chuẩn bị, chỉ đạo từ sớm, với yêu cầu bảo đảm cung ứng đủ SGK trước ngày 15/8/2026.

Số SGK còn thiếu tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu

Về tình hình thực tế, Bộ GD&ĐT cho biết, từ giữa tháng 8/2026, qua nắm bắt thông tin từ các địa phương và báo chí bắt đầu phản ánh tình trạng thiếu SGK cục bộ tại một số địa phương, Bộ GD&ĐT đã có Công văn số 5655/BGD&ĐT-GDPT ngày 21/8/2026 yêu cầu các Sở GD&ĐT và NXBGDVN bảo đảm cung ứng SGK năm học 2026 - 2027.

Tuy nhiên, sau ngày khai giảng, một số địa phương và báo chí tiếp tục phản ánh tình trạng thiếu SGK tại một số địa phương. Trước tình hình đó, ngày 9/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình cung ứng SGK.

Ngay sau cuộc họp của Phó Thủ tướng, Bộ GD&ĐT tiếp tục có Công văn số 6074/BGD&ĐT-GDPT ngày 8/9/2026 yêu cầu NXBGDVN báo cáo tình hình cung ứng SGK và Công văn số 6128/BGD&ĐT-GDPT ngày 10/9/2026 yêu cầu các Sở GD&ĐT và NXBGDVN tiếp tục bảo đảm cung ứng SGK năm học 2026 - 2027.

Bộ GD&ĐT đồng thời ban hành Kế hoạch số 1906/KH-BGD&ĐT ngày 11/9/2026, tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ: rà soát, xác định chính xác nhu cầu và số lượng sách còn thiếu; điều chuyển ngay SGK từ nơi thừa sang nơi thiếu; tiếp tục in, cung ứng bổ sung những đầu sách còn thiếu; công khai điểm bán, đường dây nóng và các kênh đặt hàng trực tuyến; duy trì Tổ công tác phản ứng nhanh và bộ phận thường trực 24/7 đến hết ngày 30/9/2026; cung cấp miễn phí SGK điện tử trong thời gian chờ bản in.

Theo số liệu tổng hợp của NXBGDVN, đến hết ngày 14/9/2026, tổng nhu cầu SGK được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản; NXBGDVN đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,60 triệu bản SGK.

Chiều ngày 14/9/2026, Bộ tổ chức họp trực tuyến với Sở GD&ĐT của 34 tỉnh, thành phố để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu SGK. Theo số liệu được tổng hợp, xác nhận đến 18 giờ ngày 14/9/2026, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn SGK (tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu).

Trên cơ sở nhu cầu được các địa phương xác nhận, Bộ đã chỉ đạo NXBGDVN tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9/2026; ưu tiên xử lý các trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đối với học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn SGK.

Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, báo cáo trước 16 giờ ngày 15/9/2026 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ SGK phục vụ học tập.

Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan

Nguyên nhân, trách nhiệm quản lý và giải pháp khắc phục

Nhận diện nguyên nhân, báo cáo của Bộ GD&ĐT chỉ rõ, về khách quan, năm học 2026 - 2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời: lần đầu tiên sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc theo Nghị quyết 71-NQ/TW; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp SGK; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu; thời gian từ khi nhu cầu được xác định đầy đủ đến thời điểm phải đáp ứng rất ngắn.

Những yếu tố này làm nhu cầu SGK biến động lớn, phát sinh trong thời gian ngắn, trong khi quá trình sản xuất, in và cung ứng cần có thời gian chuẩn bị.

Về chủ quan, Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của NXBGDVN chưa đầy đủ; giải pháp khắc phục một số hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn sách của NXBGDVN chưa đủ nhanh và linh hoạt.

Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa thật chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ SGK và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh, ở một số địa phương chưa kịp thời.

Báo cáo của Bộ GD&ĐT chỉ rõ: trách nhiệm để xảy ra tình trạng thiếu SGK cục bộ thuộc về Bộ GD&ĐT, NXBGDVN và các địa phương.

Về trách nhiệm của Bộ, Bộ GD&ĐT xác định đây là tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc nhìn nhận, chấn chỉnh, khắc phục, không để lặp lại trong những năm học tiếp theo, nhất là trong công tác theo dõi, dự báo, kết nối dữ liệu, kiểm tra, đôn đốc và điều phối khi nhu cầu thực tế có biến động.

Về nhiệm vụ, giải pháp: Trước mắt, thực hiện Thông báo số 467/TB-VPCP ngày 10/9/2026, Bộ GD&ĐT tập trung xử lý số SGK còn thiếu đã được xác nhận; chỉ đạo NXBGDVN điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế; ưu tiên cung ứng cho các địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách.

Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan; các cơ sở giáo dục đồng thời khai thác sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.

Bộ tiếp tục chỉ đạo NXBGDVN rà soát năng lực sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng; khắc phục các điểm nghẽn, tăng cường điều phối và xây dựng cơ chế phản ứng nhanh khi nhu cầu biến động. Các địa phương khẩn trương xác nhận chính xác nhu cầu, phối hợp cung ứng bổ sung, bảo đảm mọi học sinh có đủ SGK phục vụ học tập.

Về lâu dài, Bộ sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp; xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.

Rà soát nội dung sách giáo khoa: lắng nghe, cầu thị nhưng phải khoa học, thận trọng, có trách nhiệm

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ GD&ĐT đang dự thảo kế hoạch rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông và SGK theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm; tăng cường giáo dục toàn diện và cập nhật những yêu cầu mới.

Bộ thường xuyên theo dõi, nắm bắt thông tin từ thực tiễn; tiếp nhận ý kiến của chuyên gia, cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và cơ quan báo chí; đồng thời chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát những nội dung, ngữ liệu trong SGK được phản ánh là chưa phù hợp.

Quan điểm của Bộ là lắng nghe, cầu thị nhưng phải khoa học, thận trọng và có trách nhiệm. Mọi nội dung được xem xét điều chỉnh phải được đánh giá trên cơ sở khoa học, chuyên môn, quy định của pháp luật và yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông; bảo đảm tính chuẩn mực, giáo dục, kế thừa và ổn định. Đối với những nội dung được xác định qua rà soát là chưa phù hợp, Bộ sẽ chỉ đạo nghiên cứu, xử lý theo đúng quy trình và thẩm quyền.

Việc rà soát, điều chỉnh được thực hiện tổng thể, có lộ trình, bảo đảm chất lượng giáo dục, không làm gián đoạn hoặc gây xáo trộn không cần thiết đối với hoạt động dạy và học.

Về phối hợp thông tin, tuyên truyền, Bộ GD&ĐT trân trọng cảm ơn các cơ quan báo chí đã quan tâm, đồng hành cùng ngành Giáo dục; kịp thời phản ánh tình hình cung ứng SGK và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Thông tin từ báo chí là nguồn thông tin quan trọng giúp cơ quan quản lý nhận diện vấn đề, kiểm tra thực tế và chỉ đạo xử lý kịp thời.

Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT cho biết sẽ tiếp tục chủ động, kịp thời và công khai thông tin về tiến độ khắc phục tình trạng thiếu SGK và quá trình rà soát, điều chỉnh tổng thể Chương trình giáo dục phổ thông, SGK.

Bộ đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục phối hợp thông tin đầy đủ, chính xác, khách quan. Khi phát hiện trường hợp học sinh còn thiếu sách, đề nghị cung cấp thông tin cụ thể về địa phương, cơ sở giáo dục và đầu sách còn thiếu để Bộ GD&ĐT và cơ quan quản lý giáo dục địa phương xác minh, xử lý kịp thời.

Đối với những vấn đề liên quan đến nội dung SGK, Bộ đề nghị các cơ quan báo chí ưu tiên sử dụng thông tin chính thức, thông tin đã được kiểm chứng; phản ánh khách quan, đầy đủ trong quá trình Bộ GD&ĐT triển khai rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông và SGK.

Hiếu Nguyễn
Theo Giáo dục & Thời đại