Iran bất ngờ triển khai cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz

Iran triển khai cơ chế mới quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển chiến lược Hormuz.

Theo hệ thống vừa được áp dụng, tất cả tàu thuyền có ý định đi qua eo biển sẽ nhận được email từ địa chỉ chính thức của cơ quan quản lý (của Iran)

Cơ chế này được mô tả là một hệ thống quản trị chủ quyền, hiện đã đi vào hoạt động tại eo biển Hormuz - nơi khoảng 20% lượng dầu giao dịch quốc tế đi qua.

Lực lượng vũ trang Iran đã đặt eo biển dưới sự kiểm soát chặt chẽ, chặn toàn bộ tàu thuyền liên quan đến Mỹ và Israel sau khi hai nước này phát động cuộc chiến chống lại Iran ngày 28/2.

Trước đó, Iran từng phát tín hiệu sẵn sàng mở lại eo biển sau khi Mỹ và Israel đồng ý đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, giúp chấm dứt cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Tuy nhiên, giới chức Iran đã tuyên bố đóng lại tuyến đường thủy này khi Mỹ và Israel tiếp tục vi phạm các điều khoản của thỏa thuận.

Một dự luật hiện đang được Quốc hội Iran xem xét sẽ áp đặt lệnh cấm hoàn toàn đối với mọi tàu thuyền liên quan đến Israel, trong khi các tàu gắn với Mỹ và các quốc gia thù địch khác sẽ phải chịu những hạn chế nghiêm ngặt.

Dự luật cũng thiết lập hệ thống thu phí đối với tàu thuyền của các quốc gia không thù địch khi đi qua eo biển.

Căng thẳng đã gia tăng mạnh trong những ngày gần đây sau khi Mỹ tiến hành một chiến dịch hôm Chủ nhật nhằm phá vỡ sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz. Lực lượng Iran nhiều lần cảnh báo tàu chiến Mỹ không được tiếp cận tuyến đường thủy chiến lược này.

Hôm 4/3, Hải quân Iran đã phóng tên lửa và triển khai drone gần các tàu khu trục Mỹ, vì cho rằng họ phớt lờ những lời kêu gọi rời xa eo biển. Giới chức Iran khẳng định sẽ duy trì quyền chủ quyền đối với điểm nghẽn này, đồng thời cảnh báo mọi nỗ lực thách thức sự kiểm soát của họ sẽ bị đáp trả bằng vũ lực.

Tổng thống Trump ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Hormuz

Tổng thống Donald Trump đã tạm thời ngừng một chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz, nhưng khẳng định việc phong tỏa các cảng của Iran sẽ “tiếp tục được duy trì toàn lực” cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng với Iran.

Chiến dịch mang tên Project Freedom được khởi động để dẫn dắt các tàu chở dầu và tàu thương mại qua tuyến đường năng lượng trọng yếu, nơi chiếm khoảng 1/5 dòng chảy dầu toàn cầu. Khi công bố nhiệm vụ hôm 3/5, ông Trump mô tả đây là một nỗ lực nhân đạo chứ không phải chiến dịch tấn công.

Ông Trump bất ngờ thông báo trên Truth Social 2 ngày sau rằng, “dựa trên đề nghị của Pakistan và một số quốc gia khác” cũng như “tiến triển lớn” trong các cuộc đàm phán với đại diện Iran, Mỹ và Iran đã “cùng đồng ý” tạm dừng hoạt động hộ tống tàu “trong thời gian ngắn”.

Trước đó vài giờ, Ngoại trưởng Marco Rubio nói với báo chí rằng chiến dịch tấn công ban đầu mang tên Epic Fury đã “kết thúc”, đồng thời cho biết: “Giờ chúng ta chuyển sang Project Freedom.”

Chiến dịch trên nhanh chóng trở thành điểm nóng mới giữa Mỹ và Iran. Quân đội Iran cảnh báo mọi lực lượng vũ trang nước ngoài tiến vào eo biển sẽ bị tấn công. Iran khẳng định việc đảm bảo an toàn qua tuyến đường thủy này phải được phối hợp với lực lượng Iran.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) hôm 4/5 tuyên bố lực lượng Mỹ đã phá hủy một số tàu nhỏ của Iran bị cáo buộc tìm cách cản trở nhiệm vụ. Iran bác bỏ cáo buộc này là “dối trá”, trong khi truyền thông Iran đưa tin lực lượng nước này đã bắn cảnh cáo gần tàu hải quân Mỹ.

Giới chức Mỹ cho biết giai đoạn đầu của Project Freedom đã cho phép “một số” tàu thuyền đi qua eo biển, tờ New York Post dẫn nguồn tin cho biết, 11 tàu đã vượt qua tuyến đường thủy trong vòng 24 giờ kể từ khi chiến dịch bắt đầu.

​