Kiên quyết không dạy thêm ở bậc tiểu học

Một tiết học của cô trò Trường Tiểu học Liên Quan (Hà Nội).

Nguyên tắc nhất quán

Quan điểm này được Bộ GDĐT lý giải trên cơ sở định hướng đổi mới giáo dục bảo đảm quyền trẻ em và mục tiêu phát triển toàn diện học sinh, thay vì chạy theo việc gia tăng thời lượng học tập bằng các lớp học ngoài chương trình.

Theo Bộ GDĐT, quy định không tổ chức dạy thêm, học thêm đối với học sinh tiểu học không phải là nội dung mới phát sinh, mà đã được xác lập rõ trong Thông tư số 29 và tiếp tục được giữ nguyên trong dự thảo sửa đổi. Căn cứ quan trọng là Chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong đó quy định bắt buộc cấp tiểu học phải tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.

Bộ GDĐT nhấn mạnh, học sinh tiểu học đang ở giai đoạn hình thành nền tảng về thể chất, tâm lý và thói quen học tập. Việc kéo dài thời gian học tập bằng các lớp học thêm dễ dẫn đến quá tải, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển toàn diện của các em. Đây là lý do cốt lõi khiến ngành Giáo dục kiên định quan điểm không dạy thêm ở cấp học này, kể cả khi vẫn còn những băn khoăn từ một bộ phận phụ huynh.

Theo Bộ, nếu các nhà trường thực hiện nghiêm yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày, bảo đảm chất lượng từng giờ học chính khóa, thì những khó khăn về sự chênh lệch trình độ học sinh sẽ được giải quyết ngay trong trường, thay vì “đẩy” sang các lớp học thêm. Hiện một số địa phương đã đảm bảo tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với 100% trường tiểu học như Hà Nội. Bộ GDĐT đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ học sinh tiểu học, THCS và 50% học sinh THPT được học 2 buổi/ngày.

Chú trọng giờ học chính khóa

Quan điểm xuyên suốt của Bộ GDĐT là mọi yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông phải được hoàn thành trong giờ học chính khóa. Chương trình GDPT 2018 đã quy định cụ thể số tiết từng môn học, hoạt động giáo dục và yêu cầu cần đạt, được xây dựng phù hợp với lứa tuổi và khả năng tiếp thu của học sinh.

Về nguyên tắc, nếu giáo viên thực hiện đúng, đủ thời lượng giảng dạy theo quy định, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh, thì học sinh đã được trang bị lượng kiến thức cần thiết. Khi đó, nhu cầu học thêm sẽ giảm đi một cách tự nhiên, thay vì trở thành gánh nặng kéo dài sau giờ học.

Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn nhiều lần nhấn mạnh, không phải cứ học sinh có nhu cầu là nhà trường phải tổ chức dạy thêm. Trách nhiệm của giáo viên là hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ công vụ ngay trong giờ học chính, giúp học sinh nắm vững kiến thức, hình thành năng lực tự học, thay vì lặp lại nội dung chính khóa trong các lớp học thêm.

Sau gần một năm triển khai Thông tư 29, Bộ GDĐT đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung theo hướng tăng cường hiệu quả quản lý, đồng thời khắc phục những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn. Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo trao quyền chủ động, linh hoạt hơn cho hiệu trưởng trong việc tổ chức dạy thêm trong nhà trường đối với các đối tượng được phép. Trên cơ sở nhu cầu thực tế, điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên, hiệu trưởng có thể đề xuất tăng thời lượng dạy thêm trong những trường hợp đặc biệt, nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về giám đốc sở GDĐT. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm vừa linh hoạt, vừa có tầng giám sát, tránh buông lỏng quản lý.

Dự thảo cũng tăng cường các quy định về minh bạch, trách nhiệm giải trình và phòng ngừa xung đột lợi ích, đặc biệt đối với hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường. Giáo viên tham gia dạy thêm phải báo cáo rõ ràng về môn học, địa điểm, hình thức và mối quan hệ với cơ sở dạy thêm, kể cả trong trường hợp người thân đứng tên đăng ký kinh doanh.

Bộ GDĐT khẳng định, việc sửa đổi Thông tư 29 không nhằm “nới lỏng” hay “siết chặt” một cách cơ học, mà tập trung làm rõ các nguyên tắc cốt lõi: không gây quá tải cho học sinh, bảo đảm sức khỏe, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi và khẳng định vai trò trung tâm của dạy học chính khóa.

Về lâu dài, quan điểm của ngành Giáo dục là hướng tới mô hình trường học không có dạy thêm, học thêm. Sau giờ học chính khóa, học sinh cần có thời gian và không gian để tham gia các hoạt động vui chơi, thể thao nghệ thuật, trải nghiệm, qua đó phát triển toàn diện.

Kiên trì nguyên tắc không dạy thêm ở tiểu học, quản lý chặt chẽ dạy thêm trong nhà trường và hoàn thiện cơ chế giám sát đối với dạy thêm ngoài nhà trường chính là những bước đi quan trọng nhằm giải quyết tận gốc vấn đề, giảm áp lực học tập và tạo môi trường giáo dục lành mạnh, bền vững cho học sinh.