Học sinh Indonesia học chống biến đổi khí hậu

Indonesia đặt trẻ em học đường vào trung tâm thích ứng khí hậu.

Trước tác động ngày càng khắc nghiệt của biến đổi khí hậu, Indonesia đang tái định nghĩa vai trò của trường học như một nền tảng bảo vệ sức khỏe học tập và tiếng nói của trẻ em. Mỗi học sinh đều được hướng dẫn cách phòng chống biến đổi khí hậu.

Năm 2024 được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử, cho thấy mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, Indonesia, quốc gia xếp thứ 46 trên 163 nước về rủi ro khí hậu đối với trẻ em. Vì vậy, quốc gia này đã tìm kiếm những giải pháp không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn mang tính xã hội và dài hạn để giải quyết tình trạng trên.

Khác với người lớn, cơ thể trẻ hấp thụ nhiệt nhanh hơn, khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn và dễ rơi vào tình trạng mất nước, kiệt sức hoặc sốc nhiệt. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tiếp xúc kéo dài với nhiệt độ cao còn gây suy giảm khả năng tập trung, trí nhớ và hiệu quả học tập, đồng thời làm gia tăng căng thẳng tâm lý và gián đoạn các mối quan hệ xã hội trong môi trường học đường.

Điểm then chốt trong cách tiếp cận của Indonesia là coi trường học như một dạng “cơ sở hạ tầng xã hội” cho khả năng chống chịu khí hậu của trẻ em. Thay vì chỉ tập trung vào các công trình vật chất như điều hòa hay che nắng, Indonesia đầu tư vào các hệ thống hỗ trợ mềm như kiến thức, kỹ năng, sự tham gia và năng lực ra quyết định của học sinh và giáo viên.

Chương trình giáo dục Môi trường (PLH) là minh chứng rõ nét cho hướng tiếp cận này. PLH không đơn thuần là môn học bổ sung, mà là một khuôn khổ tích hợp nhằm nâng cao năng lực của cả giáo viên và học sinh Indonesia trong việc quản lý môi trường học đường và môi trường sống xung quanh.

Thông qua PLH, các nội dung về khí hậu, sức khỏe và môi trường được lồng ghép vào nhiều môn học khác nhau, giúp học sinh hiểu mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu toàn cầu và những trải nghiệm hằng ngày của chính mình.

Tại Trường THCS 23 Surabaya, các giáo viên đã tham gia các hội thảo chuyên sâu để điều chỉnh kế hoạch giảng dạy, đưa nhận thức về khí hậu trở thành một phần tự nhiên của quá trình học tập. Trường học từ đó không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà trở thành “phòng thí nghiệm sống” về khả năng thích ứng, nơi học sinh học cách quan sát, phân tích và đề xuất giải pháp cho các vấn đề môi trường xung quanh.

Bên cạnh trường học, Indonesia còn thúc đẩy mạnh mẽ các diễn đàn do thanh niên dẫn dắt, tiêu biểu là sáng kiến Youth Voice Now (YVN) tại Sikka. Giới trẻ không chỉ được lắng nghe, mà còn trực tiếp góp mặt trong quá trình xây dựng chính sách địa phương về ứng phó nắng nóng và biến đổi khí hậu.

Việc trồng cây, nâng cao nhận thức và vận động chính sách không chỉ mang lại lợi ích môi trường, mà còn củng cố cảm giác được bảo vệ và được trao quyền cho thanh thiếu niên.

Nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng thời tiết bất thường, mà đang trở thành trạng thái “bình thường mới”, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, giáo dục và phúc lợi lâu dài của trẻ em. Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi tập trung khoảng một tỷ trẻ em sống trong các quốc gia có mức độ rủi ro khí hậu từ cao đến cực cao, những tác động này càng trở nên rõ rệt và dai dẳng.