10 tác hại khi thụt rửa âm đạo – chỉ dẫn các bước vệ sinh vùng kín

10 tác hại khi thụt rửa âm đạo – chỉ dẫn các bước vệ sinh vùng kín đúng cách

Thụt rửa âm đạo là thói quen vệ sinh vùng kín mà nhiều chị em vẫn áp dụng với mong muốn sạch sẽ hơn, nhưng thực tế có thể tiềm ẩn không ít nguy cơ cho sức khỏe phụ khoa. Hiểu rõ những tác hại của thụt rửa âm đạo và nắm đúng các bước vệ sinh vùng kín khoa học sẽ giúp phụ nữ phòng tránh viêm nhiễm hiệu quả.

Thụt rửa âm đạo là thói quen cần thay đổi

Vì sao thụt rửa âm đạo là thói quen cần thay đổi ngay lập tức?

Nhiều phụ nữ tin rằng thụt rửa sâu bên trong âm đạo là một bước vệ sinh cần thiết để loại bỏ mùi hôi, làm sạch sau kỳ kinh nguyệt hoặc sau khi quan hệ tình dục.

Tuy nhiên, quan niệm này lại đi ngược lại với cơ chế sinh lý tự nhiên của cơ thể. Âm đạo sở hữu một cơ chế tự làm sạch vô cùng tinh vi và hiệu quả, hoạt động dựa trên một hệ vi sinh vật cân bằng, trong đó lợi khuẩn Lactobacillus đóng vai trò chủ đạo. Các lợi khuẩn này sản xuất ra acid lactic, duy trì môi trường pH acid (từ 3.8 đến 4.5), tạo thành một hàng rào bảo vệ tự nhiên ngăn chặn sự phát triển của các vi khuẩn và nấm có hại. 

Nhiều người thụt rửa âm đạo bằng nước, xà phòng, giấm pha loãng cho đến các dung dịch có chứa chất khử trùng, đều có khả năng phá vỡ sự cân bằng mong manh của hệ vi sinh âm đạo. Cơ chế gây hại chính là việc các dung dịch này cuốn trôi đi cả vi khuẩn có hại lẫn lợi khuẩn Lactobacillus. Khi hàng rào lợi khuẩn bị suy yếu, độ pH của âm đạo sẽ tăng lên, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật gây bệnh như Gardnerella vaginalis (gây viêm âm đạo do vi khuẩn) hoặc nấm Candida albicans (gây nhiễm nấm) phát triển quá mức.

Hơn nữa, áp lực của dòng nước khi thụt rửa có thể đẩy các vi khuẩn có hại từ âm đạo đi sâu hơn vào tử cung, ống dẫn trứng và buồng trứng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm vùng chậu (PID), một tình trạng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Thụt rửa âm đạo là thói quen gây ra nhiều tai hại

Những tác hại khi thụt rửa âm đạo sai cách

Khí hư nhiều hơn

Những tác động tiêu cực của việc thụt rửa âm đạo thường không xuất hiện ngay lập tức một cách rầm rộ, mà bắt đầu bằng những dấu hiệu dễ bị bỏ qua.

Một trong những biểu hiện sớm nhất là sự thay đổi về khí hư. Thay vì trong hoặc trắng sữa không mùi, khí hư có thể trở nên nhiều hơn, có màu sắc lạ (vàng, xám, xanh) và đặc biệt là có mùi hôi tanh khó chịu.

Trớ trêu thay, chính mùi hôi này lại là lý do khiến nhiều người tiếp tục, thậm chí tăng tần suất thụt rửa, tạo ra một vòng luẩn quẩn khiến tình trạng ngày càng tệ hơn.

Vùng kín ngứa rát

Kèm theo khí hư là cảm giác ngứa ngáy, nóng rát hoặc châm chích ở vùng kín. Sự khó chịu này có thể xuất hiện âm ỉ suốt cả ngày hoặc trở nên dữ dội hơn sau khi đi tiểu hoặc quan hệ tình dục. 

Viêm âm đạo

Thụt rửa âm đạo gây rối loạn độ pH âm đạo. Môi trường acid tự nhiên bị phá vỡ, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển. Điều này dẫn thẳng đến nguy cơ cao mắc phải các bệnh viêm nhiễm phụ khoa cấp tính. Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis - BV) là tình trạng thường gặp nhất, với triệu chứng điển hình là khí hư loãng, màu xám và có mùi tanh như cá.

Nhiễm nấm Candida

Nhiễm nấm Candida cũng rất phổ biến, gây ngứa dữ dội, nóng rát và khí hư vón cục như sữa chua. 

Viêm vùng chậu

Nghiêm trọng hơn, hành động thụt rửa có thể đẩy vi khuẩn từ âm đạo và cổ tử cung vào sâu hơn trong cơ quan sinh sản. Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh viêm vùng chậu (PID), một bệnh nhiễm trùng ở tử cung, ống dẫn trứng hoặc buồng trứng.

Vô sinh hiếm muộn

Viêm vùng chậu không chỉ gây đau vùng chậu mạn tính mà còn có thể để lại sẹo ở ống dẫn trứng, gây tắc nghẽn và là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vô sinh và mang thai ngoài tử cung, một tình trạng y tế khẩn cấp đe dọa tính mạng.

Biến chứng thai kỳ

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc thụt rửa âm đạo và việc tăng nguy cơ gặp các biến chứng trong thai kỳ, bao gồm sinh non và trẻ sơ sinh nhẹ cân.

Dễ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục

Hàng rào bảo vệ tự nhiên của âm đạo bị phá vỡ cũng làm tăng tính nhạy cảm với các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), bao gồm cả HIV, do niêm mạc âm đạo dễ bị tổn thương và viêm nhiễm hơn.

Ám ảnh tâm lý

Về mặt tâm lý, việc phải đối mặt liên tục với các triệu chứng khó chịu như mùi hôi, ngứa ngáy, đau rát có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu, tự ti và né tránh sự gần gũi với bạn đời. Sự suy giảm chất lượng cuộc sống này là một hậu quả vô hình nhưng lại có tác động rất lớn, ảnh hưởng đến hạnh phúc và sự tự tin của người phụ nữ trong mọi khía cạnh.

Ảnh hưởng đến đời sống tình dục

Những tình trạng viêm nhiễm này không chỉ gây ra sự khó chịu về mặt thể chất mà còn ảnh hưởng đến tâm lý, khiến phụ nữ mất tự tin trong cuộc sống hàng ngày và trong đời sống tình dục. Sự khô rát cũng là một vấn đề, do dung dịch thụt rửa làm mất đi lớp chất nhờn tự nhiên, gây đau đớn khi quan hệ và làm da vùng kín trở nên nhạy cảm, dễ bị kích ứng.

Hướng dẫn vệ sinh vùng kín đúng cách

Lựa chọn dung dịch vệ sinh phù hợp

Bước đầu tiên và quan trọng nhất trong việc vệ sinh vùng kín đúng cách là lựa chọn một sản phẩm phù hợp, thay vì sử dụng xà phòng thông thường hay các phương pháp thụt rửa.

Một dung dịch vệ sinh lý tưởng cần đáp ứng các tiêu chí về sự dịu nhẹ và khả năng duy trì cân bằng sinh lý tự nhiên.

Hãy tìm kiếm các sản phẩm có độ pH tương thích với môi trường acid của âm đạo (khoảng 3.8 - 4.5). Thành phần Lactic acid thường được bổ sung để hỗ trợ duy trì độ pH này.

Bên cạnh đó, các thành phần làm sạch cần phải nhẹ nhàng, không gây kích ứng. Các chất hoạt động bề mặt như Sodium laureth sulfate, Cocamidopropyl betaine hay Decyl Glucoside khi được kết hợp với tỷ lệ hợp lý sẽ giúp làm sạch hiệu quả mà không làm khô da.

Để tăng cường khả năng chăm sóc, sản phẩm có thể chứa các chiết xuất từ thiên nhiên như chiết xuất lô hội và chiết xuất cúc la mã giúp làm dịu da, dưỡng ẩm. Các thành phần như Glycerin, Propylen Glycol, PEG-7 Glyceryl cocoate cũng góp phần vào việc dưỡng da, chống khô rát. Một chút Menthol hay Thymol có thể mang lại cảm giác ạch sẽ, ạch sẽ.

Quan trọng là sản phẩm đó phải giúp làm sạch nhẹ nhàng, khử mùi hôi, bảo vệ vùng kín khỏi vi trùng gây viêm nhiễm, nấm ngứa.

Vệ sinh vùng kín với dung dịch vệ sinh phụ nữ sẽ giúp làm sạch nhẹ nhàng, an toàn, mềm mại

Các bước vệ sinh vùng kín hàng ngày

Vệ sinh vùng kín không phức tạp nhưng cần được thực hiện đúng cách để phát huy hiệu quả và không gây hại. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước:

Bước 1:

Làm ướt vùng kín. Dùng nước sạch, ấm để làm ướt nhẹ nhàng khu vực bên ngoài (âm hộ). Tránh xịt nước mạnh trực tiếp vào trong âm đạo.

Bước 2:

Sử dụng dung dịch vệ sinh. Lấy một lượng nhỏ dung dịch vệ sinh (khoảng 2-3ml) ra lòng bàn tay. Xoa hai tay để tạo bọt nhẹ.

Bước 3:

Vệ sinh bên ngoài. Thoa đều bọt lên vùng lông mu, các nếp gấp của môi lớn, môi bé và khu vực xung quanh hậu môn. Thực hiện massage nhẹ nhàng theo chiều từ trước ra sau để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn vào âm đạo. Tuyệt đối không đưa tay hay dung dịch vào sâu bên trong âm đạo.

Bước 4:

Rửa lại với nước sạch. Rửa kỹ lại toàn bộ khu vực bằng nước sạch cho đến khi hết bọt. Đảm bảo không còn dư lượng sản phẩm trên da.

Bước 5:

Lau khô. Dùng khăn bông mềm, sạch, dành riêng cho vùng kín, thấm khô nhẹ nhàng. Không chà xát mạnh vì có thể gây tổn thương da. Luôn giữ cho khăn vệ sinh được giặt sạch và phơi khô sau mỗi lần sử dụng.

Thực hiện quy trình này 1-2 lần mỗi ngày, đặc biệt là trong thời kỳ kinh nguyệt, sau khi quan hệ tình dục, hoặc trong giai đoạn ra nhiều huyết trắng, hậu sản, thai nghén để duy trì sự sạch sẽ và thoải mái.

Các thói quen sinh hoạt lành mạnh

Vệ sinh đúng cách là nền tảng, nhưng việc xây dựng một lối sống lành mạnh sẽ giúp củng cố sức khỏe phụ khoa từ bên trong.

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng; hãy bổ sung nhiều sữa chua, thực phẩm lên men chứa probiotics để hỗ trợ hệ lợi khuẩn.

Uống đủ nước mỗi ngày giúp cơ thể thanh lọc và duy trì độ ẩm cần thiết.

Về trang phục, ưu tiên quần lót làm từ chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt. Tránh mặc quần áo quá chật, đặc biệt là quần jean hoặc đồ lót bó sát trong thời gian dài, vì chúng có thể tạo môi trường ẩm ướt, lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển.

Trong kỳ kinh nguyệt, cần thay băng vệ sinh hoặc tampon thường xuyên, khoảng 4-6 giờ một lần, để ngăn ngừa vi khuẩn sinh sôi.

Sau khi đi vệ sinh, luôn lau từ trước ra sau để tránh lây lan vi khuẩn từ hậu môn. Vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài cho cả nam và nữ trước và sau khi quan hệ tình dục cũng là một thói quen văn minh, giúp bảo vệ sức khỏe cho cả hai.

Giải đáp các câu hỏi thường gặp khi vệ sinh vùng kín

1. Dùng nước muối sinh lý hoặc nước lá trầu không để vệ sinh có tốt không?

Nước muối sinh lý có tính sát khuẩn nhẹ nhưng nếu sử dụng thường xuyên có thể gây khô âm đạo, làm mất cân bằng độ ẩm tự nhiên. Nước lá trầu không theo kinh nghiệm dân gian có thể giúp giảm ngứa, nhưng việc tự đun nấu không đảm bảo được vệ sinh, nồng độ và có thể chứa tạp chất, dễ gây kích ứng hoặc làm thay đổi pH. Sử dụng một dung dịch vệ sinh chuyên dụng đã được nghiên cứu về công thức và độ pH là một lựa chọn được khuyến khích hơn.

2. Tần suất sử dụng dung dịch vệ sinh bao nhiêu là đủ?

Thông thường, bạn chỉ cần sử dụng dung dịch vệ sinh 1 lần mỗi ngày khi tắm. Trong những ngày có kinh nguyệt, ra nhiều huyết trắng hoặc sau khi quan hệ, bạn có thể sử dụng 2 lần/ngày. Lạm dụng, sử dụng quá nhiều lần trong ngày cũng có thể gây khô và mất cân bằng vi sinh.

3. Vệ sinh vùng kín cho nam giới có cần thiết không?

Rất cần thiết. Việc vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài hàng ngày, đặc biệt là trước và sau quan hệ, giúp nam giới loại bỏ vi khuẩn, mồ hôi và chất bẩn, không chỉ bảo vệ sức khỏe của bản thân mà còn góp phần phòng ngừa lây nhiễm chéo cho bạn tình.

4. Có nên dùng dung dịch vệ sinh trong ngày kinh nguyệt không?

Chắc chắn là có. Trong kỳ kinh nguyệt, môi trường âm đạo có tính kiềm hơn, cùng với sự hiện diện của máu, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Sử dụng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, cân bằng pH sẽ giúp làm sạch hiệu quả, khử mùi và mang lại cảm giác thoải mái, tự tin hơn.

5. Khi nào tôi nên đi khám bác sĩ chuyên khoa?

Bạn nên đi khám bác sĩ phụ khoa ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường kéo dài như: khí hư có màu lạ (vàng, xanh, xám), có mùi hôi tanh nồng nặc, ngứa rát hoặc đau dữ dội, đau khi quan hệ tình dục, hoặc ra máu bất thường. Đừng tự ý chẩn đoán hay lạm dụng các biện pháp tại nhà khi triệu chứng không thuyên giảm.

Kết luận

Thụt rửa âm đạo là một thói quen xuất phát từ mong muốn sạch sẽ nhưng lại mang đến nhiều tác hại khôn lường, từ việc phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên đến việc gây ra các bệnh viêm nhiễm cấp và mạn tính, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. 

Thay vào đó, hãy áp dụng một quy trình vệ sinh vùng kín đúng cách: chỉ làm sạch khu vực bên ngoài bằng dung dịch chuyên dụng có độ pH phù hợp, thành phần dịu nhẹ và thực hiện các bước một cách nhẹ nhàng. Kết hợp với một lối sống lành mạnh về ăn uống, trang phục và sinh hoạt tình dục, bạn sẽ xây dựng được một hàng rào bảo vệ vững chắc cho sức khỏe phụ khoa.

Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kéo dài, đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của các bác sĩ chuyên khoa. Chăm sóc vùng kín đúng cách không chỉ là giữ gìn vệ sinh, mà còn là thể hiện sự trân trọng và yêu thương chính cơ thể mình, mang lại cảm giác tự tin với hương thơm quyến rũ và một sức khỏe toàn diện.