Nguyên tắc điều trị loét dạ dày: người bệnh dạ dày cần nắm rõ

Nắm rõ các nguyên tắc điều trị loét dạ dày sẽ giúp người bệnh chủ động kiểm soát triệu chứng

Loét dạ dày là gì?

Loét dạ dày, hay còn gọi là loét dạ dày tá tràng, là tình trạng xuất hiện các vết loét trên lớp niêm mạc lót bên trong của dạ dày hoặc phần đầu của ruột non (tá tràng).

Lớp niêm mạc này có vai trò bảo vệ thành dạ dày khỏi sự tấn công của axit dịch vị. Khi lớp màng nhầy này bị bào mòn, axit có thể tiếp xúc trực tiếp với lớp mô bên dưới, gây ra các tổn thương, viêm và hình thành vết loét. Tình trạng này gây ra cảm giác đau đớn, khó chịu và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được quan tâm đúng mức.

Nguyên nhân gây loét dạ dày

Có hai nguyên nhân chính được xác định là thủ phạm gây ra phần lớn các trường hợp loét dạ dày.

Thứ nhất là sự hiện diện của vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori). Loại vi khuẩn này có khả năng sống trong môi trường axit khắc nghiệt của dạ dày, chúng bám vào niêm mạc và tiết ra các chất gây viêm, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên.

Thứ hai là việc sử dụng lâu dài các loại thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như aspirin, ibuprofen, và naproxen. Các loại thuốc này ức chế việc sản xuất prostaglandin, một chất có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ niêm mạc dạ dày.

Ngoài ra, các yếu tố khác như căng thẳng tâm lý kéo dài, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, và chế độ ăn uống không khoa học cũng có thể làm tăng nguy cơ hoặc khiến tình trạng loét trở nên trầm trọng hơn.

Hình ảnh mô phỏng viêm loét dạ dày

Dấu hiệu nhận biết sớm loét dạ dày

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh loét dạ dày là vô cùng quan trọng để có phương án can thiệp kịp thời. Triệu chứng phổ biến nhất là cảm giác đau rát, nóng hoặc âm ỉ ở vùng thượng vị (khu vực giữa xương ức và rốn). Cơn đau có thể tồi tệ hơn khi dạ dày rỗng và giảm tạm thời sau khi ăn hoặc dùng thuốc kháng axit. 

Các dấu hiệu khác bao gồm: đầy hơi, chướng bụng, ăn không tiêu; cảm giác khó chịu ở dạ dày; ợ chua, ợ nóng thường xuyên; buồn nôn hoặc nôn; ăn uống chậm tiêu, không ngon miệng.

Trong một số trường hợp nặng hơn, người bệnh có thể sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen. Khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào trong số này, việc tìm kiếm sự tư vấn từ chuyên gia y tế là cần thiết để chẩn đoán chính xác và bắt đầu quá trình điều trị phù hợp.

Hậu quả của loét dạ dày nếu không điều trị

Việc chủ quan, xem nhẹ các triệu chứng của loét dạ dày và không có biện pháp can thiệp đúng đắn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe. Một trong những biến chứng thường gặp nhất là xuất huyết tiêu hóa. Vết loét có thể ăn sâu vào các mạch máu trong thành dạ dày hoặc tá tràng, gây chảy máu. Dấu hiệu của tình trạng này là nôn ra máu tươi hoặc máu có màu như bã cà phê, đi ngoài phân đen, chóng mặt, da xanh xao.

Một biến chứng nguy hiểm khác là thủng dạ dày. Vết loét có thể phá hủy hoàn toàn thành dạ dày, tạo ra một lỗ thủng khiến thức ăn và dịch tiêu hóa tràn vào ổ bụng, gây viêm phúc mạc, một tình trạng cấp cứu y tế có thể đe dọa tính mạng.

Ngoài ra, loét dạ dày mạn tính có thể gây sẹo và làm hẹp môn vị, cửa ngõ nối dạ dày với ruột non, khiến thức ăn khó di chuyển xuống dưới, gây nôn mửa và sụt cân. Về lâu dài, các vết loét mạn tính do vi khuẩn H. pylori gây ra cũng được xem là một yếu tố làm tăng nguy cơ phát triển ung thư dạ dày.

Điều trị viêm loét dạ dày - kết hợp Đông và Tây y

Thuốc điều trị viêm loét dạ dày thường gồm: các loại thuốc kháng sinh, thuốc ức chế bơm proton (PPIs), và thuốc kháng H2, rất mạnh trong việc tiêu diệt vi khuẩn H. pylori và giảm tiết axit nhanh chóng, giúp cắt cơn đau cấp tính hiệu quả. 

Đây là phương pháp can thiệp cần thiết trong các trường hợp nặng, có biến chứng hoặc nhiễm khuẩn rõ ràng. 

Trong khi đó, các phương pháp tự nhiên từ thảo dược và thay đổi lối sống lại có thế mạnh trong việc điều trị lâu dài, cải thiện chức năng tổng thể của hệ tiêu hóa và phòng ngừa tái phát. Chúng tác động một cách nhẹ nhàng, giúp làm dịu niêm mạc, chống viêm, và cân bằng môi trường dạ dày.

Cách tiếp cận tốt nhất thường là sự kết hợp hài hòa giữa hai phương pháp này. Người bệnh nên tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, đồng thời áp dụng các biện pháp tự nhiên và thay đổi lối sống để tăng cường hiệu quả, giảm tác dụng phụ của thuốc và ngăn ngừa viêm loét dạ dày tái phát.

Điều trị bệnh dạ dày bằng Đông y - ngày càng được tin chọn

Theo y học cổ truyền, các chứng bệnh liên quan đến dạ dày thường được quy vào phạm trù “vị quản thống”. Nguyên nhân là do các yếu tố như tình chí (căng thẳng, lo âu), ăn uống không điều độ, hoặc ngoại tà (hàn, thấp) xâm nhập làm ảnh hưởng đến công năng của tỳ vị. Điều này dẫn đến khí trệ, huyết ứ, mất cân bằng âm dương tại trung tiêu, gây ra các triệu chứng đau, đầy trướng, ợ chua. Do đó, phương pháp điều trị của y học cổ truyền không chỉ tập trung vào việc làm lành vết loét mà còn hướng đến việc phục hồi sự cân bằng tổng thể của cơ thể. 

Nguyên tắc chính là “Hành khí, hòa vị, tán hàn, chỉ thống”. Cụ thể, “hành khí” giúp lưu thông khí huyết, giảm đau do khí trệ. “Hòa vị” là điều hòa lại chức năng của dạ dày, giúp tiêu hóa tốt hơn, giảm các triệu chứng ợ hơi, ợ chua. “Tán hàn” là loại bỏ yếu tố lạnh gây co thắt, đau đớn. Và “chỉ thống” là giảm đau trực tiếp.

Cách tiếp cận toàn diện này giúp cải thiện các triệu chứng và hỗ trợ phục hồi chức năng dạ dày một cách bền vững.

Đông y có bài thuốc dạ dày hiệu quả, tác dụng hành khí hòa vị tán hàn chỉ thống, với thành phần gồm các dược liệu như:

• Bán hạ có tác dụng hóa đàm, giáng nghịch, giúp giảm buồn nôn, nôn ói, đầy bụng và cảm giác tức vùng thượng vị do rối loạn tiêu hóa.
• Cam thảo giúp làm dịu niêm mạc dạ dày, giảm viêm, giảm đau và hỗ trợ cân bằng hoạt động của hệ tiêu hóa.
• Chè dây nổi bật với khả năng hỗ trợ giảm viêm loét dạ dày – tá tràng, trung hòa axit dư thừa và làm lành tổn thương niêm mạc.
• Can khương có tác dụng làm ấm tỳ vị, tán hàn, giúp giảm đau bụng, lạnh bụng và cải thiện tình trạng ăn uống kém.
• Hương phụ giúp hành khí, giảm co thắt, hỗ trợ cải thiện các triệu chứng đau dạ dày do stress, khí trệ.
• Khương hoàng hỗ trợ chống viêm, làm lành ổ loét, giảm đau rát và bảo vệ niêm mạc dạ dày trước tác động của axit.
• Mộc hương có tác dụng kích thích tiêu hóa, giảm chướng bụng, đầy hơi, giúp ăn uống dễ chịu hơn.
• Trần bì giúp lý khí, hòa vị, giảm ợ hơi, ợ chua và cải thiện tình trạng tiêu hóa chậm.

Sự kết hợp của các thảo dược này giúp giảm đau rát vùng thượng vị, đầy hơi, ợ chua, ăn không tiêu; đồng thời góp phần cải thiện viêm loét dạ dày, hành tá tràng và các rối loạn tiêu hóa thường gặp.

Các chuyên gia đã nghiên cứu, bào chế tại nhà máy dược phẩm hiện đại đạt chuẩn GMP-WHO, tạo thành Thuốc Dạ Dày dạng viên nén tiện sử dụng, dễ bảo quản, phù hợp cho người cần điều trị bệnh dạ dày và nâng cao sức khỏe hệ tiêu hóa lâu dài.

Chè dây nổi bật với khả năng hỗ trợ giảm viêm loét dạ dày – tá tràng, trung hòa axit dư thừa và làm lành tổn thương niêm mạc

Kết hợp thay đổi chế độ ăn và lối sống

Kết hợp thay đổi chế độ ăn và lối sống khi điều trị viêm loét dạ dày là yếu tố then chốt giúp giảm triệu chứng, thúc đẩy quá trình lành tổn thương và hạn chế tái phát về lâu dài. Cụ thể:

Điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học

Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp, cơm mềm, rau củ nấu chín để giảm áp lực cho dạ dày.

Chia nhỏ bữa ăn trong ngày, tránh ăn quá no hoặc để bụng quá đói gây tăng tiết axit.

Hạn chế các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, chua, mặn, đồ ăn nhanh vì dễ kích thích niêm mạc dạ dày.

Tránh rượu bia, cà phê, nước có ga vì các chất này làm tăng tiết axit và khiến ổ viêm loét lâu lành.

Xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh

Ăn uống đúng giờ, không nằm ngay sau khi ăn để hạn chế trào ngược dạ dày – thực quản.

Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya vì thiếu ngủ có thể làm rối loạn hoạt động tiêu hóa.

Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài do stress là yếu tố làm nặng thêm tình trạng viêm loét dạ dày.

Hạn chế các yếu tố gây hại cho dạ dày

Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm khi chưa có chỉ định vì có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày.

Bỏ thuốc lá, bởi nicotine kích thích tăng tiết axit và làm giảm khả năng phục hồi của ổ loét.

Duy trì vận động hợp lý

Tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, hít thở sâu giúp cải thiện lưu thông máu, tăng cường chức năng tiêu hóa.

Tránh vận động mạnh ngay sau ăn để không gây áp lực lên dạ dày.

Việc kết hợp chế độ ăn uống phù hợp và lối sống khoa học cùng với phương pháp điều trị đúng cách sẽ giúp kiểm soát hiệu quả viêm loét dạ dày, giảm nguy cơ tái phát và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Kết luận

Loét dạ dày là một tình trạng sức khỏe phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và cải thiện nếu được tiếp cận đúng cách. Việc kết hợp một cách khoa học giữa y học hiện đại và các phương pháp hỗ trợ từ tự nhiên vừa giúp giải quyết các triệu chứng cấp tính, vừa nuôi dưỡng và phục hồi sức khỏe hệ tiêu hóa về lâu dài.

Bằng cách áp dụng các bài thuốc dân gian đơn giản từ những nguyên liệu dễ kiếm, xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh và duy trì lối sống tích cực, bạn đang chủ động tham gia vào quá trình chữa lành cho chính cơ thể mình.

Hãy lắng nghe cơ thể, kiên trì với những thay đổi tích cực và đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn chuyên môn khi cần thiết.