Mỹ bất ngờ nổi đóa chỉ trích gay gắt đồng minh châu Âu vì "gây ra mớ hỗn độn" ở Ukraine

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng hôm 30/4, ông Trump nói: “Chúng tôi đã giúp họ liên quan tới cuộc chiến ở Ukraine. Nhưng họ đã biến mọi thứ thành mớ hỗn độn, hoàn toàn rối tung".

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh APA

Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục nhấn mạnh thêm rằng Ukraine không phải là vấn đề trực tiếp của Mỹ và châu Âu phải gánh trách nhiệm này: “Ukraine không liên quan gì đến chúng tôi. Chúng tôi cách họ cả một đại dương. Đó là chuyện của (châu Âu)".

Những phát biểu này cho thấy sự bất đồng ngày càng gia tăng giữa Washington và các đồng minh châu Âu, đặc biệt liên quan đến cách tiếp cận đối với xung đột Ukraine cũng như các ưu tiên chiến lược của Mỹ ở Trung Đông.

Căng thẳng leo thang vì chiến tranh Iran

Những phát biểu của ông Trump không diễn ra trong khoảng trống, mà là một phần của mâu thuẫn rộng hơn giữa Mỹ và châu Âu liên quan đến cuộc chiến Iran năm 2026. Trước đó, nhiều quốc gia NATO như Đức, Tây Ban Nha và Italy đã từ chối tham gia chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu, cho rằng “đây không phải là cuộc chiến của họ” và thiếu mục tiêu chiến lược rõ ràng.

Phản ứng trước sự từ chối này, ông Trump nhiều lần công kích các đồng minh, thậm chí gọi NATO là “kẻ yếu” và “mắc sai lầm nghiêm trọng”.

Sự bất đồng càng trở nên rõ rệt khi Washington yêu cầu hỗ trợ bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược tại eo biển Hormuz – yêu cầu mà phần lớn châu Âu không đáp ứng.

Trong bối cảnh đó, Ukraine – vốn là tâm điểm của cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây – bị biến thành một chủ đề gây chia rẽ nội bộ NATO.

Việc ông Trump coi Ukraine là “vấn đề của châu Âu” cho thấy khả năng Mỹ giảm vai trò trong khu vực, điều có thể làm thay đổi cán cân chiến lược tại Đông Âu.

Đe dọa rút quân và làm suy yếu NATO

Không chỉ dừng ở lời nói, Tổng thống Mỹ còn phát tín hiệu có thể rút quân khỏi một số quốc gia châu Âu như Italy và Tây Ban Nha – động thái được xem là gây áp lực trực tiếp lên các đồng minh.

Các nguồn tin cho biết, Washington cũng đang cân nhắc lại toàn bộ sự hiện diện quân sự tại châu Âu, trong bối cảnh ông Trump cho rằng các đồng minh “không chia sẻ gánh nặng” trong các chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn dắt.

Song song đó, những chỉ trích nhằm vào lãnh đạo châu Âu, đặc biệt là Đức, cũng liên tục được đưa ra. Ông Trump thậm chí cáo buộc Berlin “không hiệu quả” trong việc xử lý xung đột Ukraine, làm sâu sắc thêm rạn nứt trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Châu Âu phản ứng và tìm hướng đi riêng

Trước áp lực từ Washington, các nước châu Âu bắt đầu cân nhắc tăng cường năng lực quốc phòng độc lập. Liên minh châu Âu thậm chí đã thảo luận việc kích hoạt cơ chế phòng thủ chung nội khối nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Một số chuyên gia cảnh báo rằng những phát ngôn và chính sách của ông Trump đang làm suy yếu niềm tin vào NATO – liên minh vốn được xem là trụ cột an ninh phương Tây suốt nhiều thập kỷ.

Cựu Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen nhận định, cách tiếp cận cứng rắn của Washington là “đau đớn” đối với các đồng minh và có thể buộc châu Âu phải xây dựng một hệ thống an ninh độc lập hơn. 

Một liên minh trước bước ngoặt

Những diễn biến mới nhất cho thấy NATO đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Từ một liên minh quân sự thống nhất, tổ chức này ngày càng bộc lộ những khác biệt sâu sắc về lợi ích và chiến lược.

Trong khi Mỹ muốn các đồng minh chia sẻ nhiều hơn trách nhiệm – đặc biệt trong các cuộc xung đột ngoài châu Âu – thì các nước châu Âu lại thận trọng hơn, tránh bị cuốn vào các chiến dịch mà họ không kiểm soát.

Câu hỏi lớn đặt ra lúc này là: liệu NATO có thể duy trì sự đoàn kết trong bối cảnh áp lực ngày càng gia tăng, hay sẽ bước vào một giai đoạn tái định hình sâu sắc trong trật tự an ninh toàn cầu.